Vroeger had je op verjaardagen altijd wel iemand die overal verstand van had. Of het nu over politiek, voetbal, het klimaat of de economie ging, die ene oom wist precies hoe het zat.
En wist hij het een keertje niet? Dan ging hij gewoon wat harder praten. Meestal was het onderwerp na een tweede kop koffie wel weer vergeten.
Tegenwoordig heeft diezelfde allesweter een camera, een microfoon en een internetverbinding. En voordat je het weet, luisteren er duizenden mensen naar zijn verhaal.
Want op internet kun je tegenwoordig werkelijk overal deskundige in zijn. Je hoeft alleen maar overtuigend te kijken, een paar moeilijke woorden te gebruiken en vooral niet te twijfelen aan jezelf.
En daar zit nu juist het bijzondere. Iemand die toegeeft iets niet te weten, vinden we soms minder interessant dan iemand die met grote stelligheid de grootste onzin verkondigt.
Alsof zelfvertrouwen tegenwoordig belangrijker is dan kennis.
Natuurlijk mag iedereen een mening hebben. Gelukkig maar. Maar sinds wanneer is een mening automatisch een feit geworden? En waarom geloven we mensen soms liever op hun woord dan dat we zelf even nadenken?
Daar gaat onze Uitspraak vandaag over. Want een grote mond kan indrukwekkend klinken, maar wat zit er eigenlijk achter?
Ik heb helemaal niets tegen mensen met een stevige mening. Sterker nog, een samenleving zonder verschillende meningen zou behoorlijk saai worden. Maar er is wel een verschil tussen ergens een mening over hebben en de hele wereld willen vertellen hoe alles werkelijk in elkaar zit, zonder daarvoor enig overtuigend bewijs te leveren.
Een prachtig voorbeeld daarvan is de Brit David Icke. Geboren in 1952, ooit voetbalkeeper, daarna sportverslaggever bij de BBC en zelfs woordvoerder van de Britse Green Party.
Op zichzelf een bijzondere loopbaan. En daar is niets mis mee. Maar ergens onderweg is deze meneer een richting ingeslagen waarbij zelfs een navigatiesysteem waarschijnlijk zou roepen: keer om waar mogelijk!
In 1991 vertelde Icke op de Britse televisie over zijn vermeende goddelijke bestemming en voorspelde hij grote rampen. Maar het bleef daar niet bij.
Later ontwikkelde hij de theorie dat onze wereld achter de schermen wordt bestuurd door machtige personen die eigenlijk buitenaardse, reptielachtige wezens zouden zijn.
U hoort het goed. Reptielen die zich als mensen voordoen en ondertussen de wereld besturen.
Nu mag iedereen fantaseren, maar er is natuurlijk geen overtuigend bewijs voor deze verhalen. Toch heeft Icke er boeken over geschreven en een publiek mee opgebouwd.
En dat vind ik misschien nog wel het opmerkelijkste. Niet dat iemand zulke verhalen bedenkt, maar dat er mensen zijn die ze werkelijk geloven.
Want Icke staat niet alleen. Ook binnen bepaalde rechtse en complotgerichte kringen duiken dergelijke verhalen op. En laat ik duidelijk zijn: niet iedere rechtse influencer verkoopt onzin, net zoals niet iedere linkse spreker automatisch gelijk heeft.
Het probleem begint wanneer iemand zijn eigen overtuiging belangrijker vindt dan controleerbare feiten.
Bij Icke krijgt dat bovendien een kwalijke kant. Zijn verhalen over een geheime wereldelite vertonen overeenkomsten met oude antisemitische complottheorieën. Daarvoor is hij herhaaldelijk bekritiseerd. Zelf ontkent hij antisemiet te zijn.
In 2022 werd hem zelfs de toegang tot Nederland en andere Schengenlanden voor twee jaar ontzegd, uit vrees voor verstoring van de openbare orde. Een rechter liet dat besluit in 2023 in stand.
Dan hebben we het dus niet meer uitsluitend over een zonderlinge man met een merkwaardig verhaal.
Maar moeten we zulke mensen dan maar verbieden om iets te zeggen? Dat lijkt mij ook niet de oplossing.
Vrijheid van meningsuiting is een groot goed. Je moet de regering kunnen bekritiseren, vraagtekens kunnen zetten bij nieuwsberichten en deskundigen mogen tegenspreken.
Alleen moet je dan wel bereid zijn om naar antwoorden te luisteren.
En daar wringt de schoen bij sommige influencers. Zodra iemand hun verhaal weerlegt, is dat volgens hen juist het bewijs dat er iets verborgen wordt gehouden.
Zo kun je natuurlijk altijd gelijk krijgen.
En wat iemands opleiding betreft: je hoeft echt geen professor te zijn om verstandige dingen te zeggen. Maar wie zichzelf onderzoeker noemt, mag ook laten zien waarop zijn conclusies gebaseerd zijn.
Wat mij betreft mogen we daarom best wat kritischer zijn op de mensen die dagelijks via onze schermen hun grote waarheden verkondigen.
Want een groot publiek maakt iemand nog geen deskundige. En duizend mensen die hetzelfde verhaal geloven, maken dat verhaal nog niet waar.
Misschien zouden we ons wat vaker moeten afvragen: leer ik hier werkelijk iets van, of word ik alleen bevestigd in wat ik toch al dacht?
En daarmee laat ik deze meneer Icke graag achter me.
Bij cultuur denken we vaak aan een toneelzaal, een concert of een schilderij. Aan dingen die we mooi vinden, die ons raken of die ons een leuke avond bezorgen. Maar soms komt er iets voorbij waarbij we niet meteen weten wat we ervan moeten vinden.
Stel je een artiest voor die uren voor de spiegel staat. Een dikke laag schmink, een pruik die nauwelijks door de deuropening past en hakken waar menig bouwvakker hoogtevrees van krijgt.
En tegen de tijd dat die artiest het podium oploopt, is er van de persoon die ‘s middags nog boodschappen deed bijna niets meer te herkennen.
De één denkt: fantastisch, wat een werk, wat een lef! De ander denkt: waarom moet dat nou zo overdreven? En een derde vraagt zich vooral af of die enorme verenbos het brandalarm niet activeert.
Het bijzondere is dat al die reacties naast elkaar bestaan.
Want waar houdt verkleden op en begint kunst? Wanneer is iets vermakelijk, wanneer uitdagend en wanneer gaat het voor iemand te ver?
In cultuur kijken we vandaag naar drag. Een wereld van glitter, humor en uitgesproken persoonlijkheden, maar ook een onderwerp waar de meningen behoorlijk over verdeeld zijn.
En misschien is juist dát een reden om er eens wat beter naar te kijken.
Wie bij drag alleen denkt aan een man in een jurk, mist een groot deel van het verhaal. Drag is een vorm van podiumkunst waarin artiesten spelen met uiterlijk, vrouwelijkheid, mannelijkheid en alles daartussen. Met kostuums, make-up, dans, zang en humor. En ja, soms behoorlijk overdreven.
Dat mannen op het toneel vrouwenrollen spelen, is trouwens bepaald niet nieuw. In de tijd van Shakespeare werden vrouwenrollen door jongens en jonge mannen gespeeld. En Nederland had vanaf 1937 de dames Snip en Snap. Willy Walden en Piet Muijselaar, twee mannen in jurken die volle zalen trokken.
Dat was niet dezelfde dragcultuur als tegenwoordig, maar het spelen met mannelijke en vrouwelijke rollen kennen we al eeuwen.
Toch roept drag tegenwoordig meer vragen op dan alleen: vinden we het mooi?
Want eerlijk is eerlijk, sommige dragartiesten leveren indrukwekkend werk. Kostuums waar dagen aan gewerkt is, prachtige make-up, humor en een perfecte timing. Achter zo’n uitbundig optreden schuilt soms meer vakmanschap dan je op het eerste gezicht zou denken.
En voor sommige artiesten betekent drag ook vrijheid. Even iemand kunnen zijn die je in het dagelijks leven misschien niet durft te zijn. Waarom zouden we dat geen cultuur noemen?
Maar er is ook een andere kant.
Niet iedereen zit te wachten op zoveel uitbundigheid. Sommige optredens zijn seksueel getint of zoeken bewust de grenzen op. En wanneer drag verschijnt tijdens een voorleesmiddag in een bibliotheek, vragen sommige ouders zich af of dat wel geschikt is voor jonge kinderen.
Dat zijn vragen die je serieus mag nemen. Want wat past bij een avondvoorstelling voor volwassenen, past niet automatisch bij een kinderactiviteit.
Aan de andere kant is een dragshow voor volwassenen ook niet hetzelfde als iemand in een kleurrijk kostuum die kinderen een verhaal voorleest. Toch worden die twee in discussies nogal eens op één hoop gegooid.
En daar begint het probleem.
We hebben het al snel over wat anderen wel of niet zouden mogen zien, terwijl we nauwelijks nog kijken naar wat er daadwerkelijk wordt opgevoerd.
Misschien is drag ook zo’n gevoelig onderwerp omdat het speelt met onze vertrouwde ideeën over mannen en vrouwen. De één vindt dat verfrissend en bevrijdend. De ander voelt zich er ongemakkelijk bij of vraagt zich af waarom alles tegenwoordig ter discussie moet staan.
Dat verschil in opvatting hoeft helemaal niet verkeerd te zijn.
Moeten we drag dan allemaal mooi vinden? Natuurlijk niet. Je mag een voorstelling verschrikkelijk vinden. Je mag kritiek hebben op de inhoud. En je hoeft ook niet ieder nieuw cultureel verschijnsel toe te juichen.
Maar laten we niet vergeten dat cultuur meer is dan wat we zelf graag zien.
Soms is cultuur ontroerend, soms vermakelijk en soms behoorlijk ongemakkelijk.
Drag kan prachtig zijn, maar ook ordinair of provocerend. Net zoals cabaret, toneel of andere vormen van amusement.
Misschien moeten we daarom niet vragen of we drag wel willen, maar vooral kijken naar de uitvoering, de gelegenheid en het publiek.
Want uiteindelijk zegt een pruik op zichzelf weinig over de kwaliteit van een voorstelling.
Daarvoor moet je toch echt even blijven zitten tot het doek opgaat.
Gemeentelijke organisatie nog zonder voldoende orde
00:00
00:00
Een gemeentehuis is een merkwaardige organisatie.
Voor veel gemeentelijke zaken kun je niet even zeggen: ik probeer volgende week wel een andere aanbieder.
Als inwoner heb je vooral te maken met het resultaat.
Krijg je antwoord?
Is een besluit duidelijk?
Weet je bij wie je moet zijn?
De organisatie daarachter zie je meestal niet. Niemand bespreekt op een verjaardag voor zijn plezier een organogram, tenzij het feest echt volledig is ingestort. Toch bepaalt zo’n interne structuur wel hoe mensen samenwerken. Geef je medewerkers veel vrijheid, dan kan dat ruimte geven voor vakmanschap. Maar zonder duidelijke verantwoordelijkheden kan vrijheid ook omslaan in onduidelijkheid. Aan de andere kant kan te veel hiërarchie juist weer leiden tot traagheid en afvinkgedrag.
Er bestaat dus geen magische organisatiestructuur die overal werkt. Het gaat om leiding, vertrouwen, duidelijke taken en de bereidheid om problemen ook echt te benoemen.
En juist over die onzichtbare achterkant van het gemeentehuis gaat Piets uitspraak.
Het borrelt in ons gemeentehuis. Het bruist dus niet, nog zeker niet.
De afgelopen jaren zijn er binnen de gemeentelijke organisatie zaken fout gegaan en blijven liggen.
Er was personeelsverloop, vacatures bleven moeilijk in te vullen en tijdelijke krachten moesten gaten opvullen.
Ook het ziekteverzuim liep volgens recente cijfers in een jaar tijd op van 5 naar 8 procent. Sinds 2021 heeft de gemeente bovendien meerdere gemeentesecretarissen gekend.
Een deel van de achtergrond ligt in de manier waarop de organisatie jarenlang was ingericht.
Tussen 2013 en 2021 werkte Bodegraven-Reeuwijk met vergaande zelfsturing.
Er was weinig hiërarchie en medewerkers kregen veel verantwoordelijkheid om hun eigen werk te organiseren.
Dat gebeurde waarschijnlijk met de beste bedoelingen.
Minder regels en leiding moesten medewerkers meer vrijheid geven.
Toch bleek later ook de keerzijde.
Interim-gemeentesecretaris Karin Cornelissen constateerde dat er op belangrijke onderdelen te weinig sturing was en sprak van serieuze verwaarlozing binnen de organisatie.
Cornelissen bracht daarom weer meer structuur aan.
Er kwamen teamleiders en sinds begin dit jaar bestaat de organisatie uit drie domeinen en elf teams.
Daarnaast is er een directieteam.
Daarmee moet duidelijker worden wie waarvoor verantwoordelijk is.
Zo’n verandering gaat natuurlijk niet zonder discussie.
De één is blij met meer leiding en duidelijkheid, terwijl een ander de vrijheid van de oude organisatievorm kan missen.
Uiteindelijk zal de nieuwe structuur moeten bewijzen dat zij beter werkt.
Een opvallend punt is de portefeuille Personeel en Organisatie.
Die werd bij toenmalig burgemeester Christiaan van der Kamp weggehaald en ondergebracht bij een wethouder.
In lokale berichtgeving werd dat indirect verbonden aan zijn vertrek.
Formeel vertrok Van der Kamp in 2021 om directeur te worden van de Omgevingsdienst Haaglanden.
Cornelissen zei later juist dat zij deze portefeuille liever weer bij de burgemeester zou zien.
Inmiddels is ook Cornelissen vertrokken.
Op 1 september stopte zij per direct.
De gemeente sprak van te grote verschillen van inzicht over de verdere ontwikkeling van de organisatie.
Cornelissen zelf vond de bestuurlijke steun voor de ingezette koers te mager.
Annette Nijhuis is voorlopig benoemd tot interim-gemeentesecretaris en algemeen directeur.
De verandering gaat ondertussen door.
Het verbeterplan Investeren in Basis op Orde: naar een gezonde organisatie kost de komende jaren ongeveer één miljoen euro per jaar.
Daarmee moeten onder meer leiderschap, werkprocessen en achterstanden worden aangepakt.
Hoe nu verder?
Een nieuwe gemeentesecretaris zal verder moeten met een organisatie die midden in een verandering zit.
Wij hopen dat leiding en personeel die ingezette weg gezamenlijk voortzetten.
Want uiteindelijk gaat het niet om organogrammen, functies en vergaderingen.
Wij als inwoners moeten merken dat de gemeente duidelijker, betrouwbaarder en beter werkt.
Pas dan kun je zeggen dat niet alleen het gemeentehuis weer bruist, maar dat ook de basis werkelijk op orde komt.
Wie het woord cultuur hoort, denkt al snel aan grote theaters, musea in Amsterdam of een festival waarvoor je eerst een halve werkdag in de digitale wachtrij moet staan. Maar cultuur begint vaak veel dichter bij huis. Ook hier in Bodegraven-Reeuwijk.
We hebben het Evertshuis, met theater, film, muziek, cabaret en activiteiten waarbij ontmoeting minstens zo belangrijk is als de voorstelling zelf. We hebben de Huizen van Alles, verspreid over de dorpen, waar bewoners elkaar ontmoeten, activiteiten organiseren en vrijwilligers het verschil maken. En dan zijn er markten, exposities, muziekverenigingen, lokale evenementen en initiatieven die soms nauwelijks het etiket ‘cultuur’ krijgen, terwijl ze dat natuurlijk wel zijn.
Landelijk lijkt cultuur bepaald niet op sterven na dood. In 2024 bezocht 91 procent van de Nederlanders minstens één culturele activiteit en 68 procent beoefende zelf een vorm van kunst of erfgoed. Professionele podia trokken dat jaar ongeveer 23,5 miljoen bezoeken. Dat klinkt behoorlijk gezond.
Maar cijfers vertellen niet het hele verhaal.
Want wie naar cultuur gaat, waar die cultuur plaatsvindt en wie haar kan betalen, is niet gelijk verdeeld. Mensen met hogere inkomens en hogere opleidingen nemen gemiddeld vaker deel. Ook zijn er duidelijke regionale verschillen. En grote steden hebben vanzelfsprekend een aanbod waar een dorp of kleine gemeente nooit tegenop kan boksen.
Maar misschien hoeft dat ook helemaal niet.
De kracht van lokale cultuur zit juist niet in grootte. Ze zit in herkenning. In iemand op het podium die je kent van de supermarkt. In een expositie van een kunstenaar uit de streek. In een zaal waar dezelfde mensen die vorige week de stoelen klaarzetten, vanavond achter de bar staan. Dat klinkt misschien minder spectaculair dan Carré, maar maatschappelijk kan het minstens zo waardevol zijn.
Daar zit tegelijk de kwetsbaarheid. Veel lokale cultuur draait op vrijwilligers, betaalbare ruimtes, verenigingen en mensen die bereid zijn iets te organiseren zonder dat daar meteen een verdienmodel achter zit. Als zulke plekken verdwijnen, verdwijnt niet alleen een voorstelling of een cursus. Dan verdwijnt ook een ontmoetingsplek.
En cultuur heeft er een stevige concurrent bij. Niet een ander theater, maar het scherm in onze broekzak. We kunnen thuis onbeperkt muziek luisteren, films kijken en ons uren laten vermaken. Dat is makkelijk, goedkoop en altijd beschikbaar.
Toch is juist daarom lokale cultuur interessant. Een scherm kan veel, maar het kan geen dorpsplein vullen. Het kan geen applaus laten ontstaan in een zaal. Het kan geen onbekenden naast elkaar zetten die na afloop ineens hetzelfde gesprek voeren.
Dus hoe staat het met de hedendaagse cultuur?
Eigenlijk best goed. Maar ze vraagt onderhoud. Landelijk in beleid en bereikbaarheid, lokaal vooral in deelname. Cultuur blijft pas leven als we niet alleen kijken wat er wordt aangeboden, maar af en toe ook gewoon binnenstappen.
Want cultuur is uiteindelijk geen gebouw, subsidiepot of agenda.
Een luxe afspeellijst rond MADNESS, met muziekverhalen bij onder meer Brits, ska en humor: dat is Madness!, THE PRINCE (1979), One Step Beyond (1979).
Uitzending 008
29 september 2026
14 hoofdstukken
1976-2025
Limited Radio Edition
DeDiscografieVan MADNESSEen spinoff van ‘DeMuziekExperts‘, elke laatste uitzending van de maand. Deze online editie bundelt de muziek, verhalen, links en afkondigingen uit dezelfde brondata.
Dit is de maandelijkse spin-off van deMuziekExperts, waarin we één artiest of band een uur lang in de spotlight zetten. En vanavond gaat alle aandacht naar een groep die al bijna een halve eeuw een heel eigen plek inneemt in de Britse popgeschiedenis: Madness.
De band ontstond in 1976 in Camden Town, in Noord-Londen. Eind jaren zeventig groeide Madness uit tot een van de bekendste namen van de Britse ska-revival. Maar hun geluid was nooit alleen ska. Ze mengden de stuiterende ritmes en blazers met pop, piano, humor en typisch Britse verhalen over het dagelijks leven.
Achter dat uitbundige imago zat bovendien vaak meer dan alleen lol. In hun teksten kwamen relaties, jeugd, sociale spanningen en later ook het ouder worden voorbij. Juist dat contrast tussen vrolijke muziek en soms scherpe of melancholische onderwerpen werd een handelsmerk van de band.
En Madness bleek bepaald geen groep die alleen van nostalgie hoefde te leven. Hun studioalbum uit 2023 werd zelfs hun eerste studioalbum dat de eerste plaats van de Britse albumlijst bereikte.
Vanavond reizen we door die hele geschiedenis. Van de jonge honden uit Camden tot de ervaren muzikanten van nu.
Met The Prince begon in 1979 officieel het platenverhaal van Madness. Maar zeggen dat hun eerste single „niets deed”, doet hem toch wat tekort. In Nederland gebeurde inderdaad weinig, maar thuis in Groot-Brittannië kwam hij tot nummer 16 en bleef hij elf weken in de hitlijst staan. Opeens begonnen platenmaatschappijen belangstelling te krijgen voor dat stel vrienden uit Noord-Londen.
De titel verwijst naar de Jamaicaanse ska-pionier Prince Buster, een enorme inspiratiebron voor Madness. Saxofonist Lee Thompson schreef het nummer als eerbetoon aan hem. Dat eerbetoon ging behoorlijk ver: op de achterkant van de single stond Madness, een cover van een nummer van Prince Buster. Juist aan dát lied had de groep zijn eigen bandnaam ontleend.
The Prince verscheen bovendien op 2 Tone Records, het label rond Jerry Dammers van The Specials. Madness dacht volgens Suggs aanvankelijk niet eens dat er na deze plaat nog veel zou volgen. Nummer 16 veranderde dat compleet. Een bescheiden debuut dus, maar wel eentje die de deur naar hun hele carrière openzette.
One Step Beyond klinkt zo typisch Madness dat je bijna zou vergeten dat ze het nummer niet zelf schreven. Het origineel kwam van de Jamaicaanse ska-legende Prince Buster en verscheen in de jaren zestig als B-kant van zijn single Al Capone. Suggs vertelde later dat juist die plaat grote indruk op hem had gemaakt.
Er wordt trouwens iets méér gezegd dan alleen de titel. Chas Smash opent de Madness-versie met die beroemde gesproken aankondiging, waarna vooral de saxofoon, het ritme en het herhaalde One Step Beyond het werk doen. Een deel van die introductie grijpt eveneens terug op Jamaicaanse platen uit die tijd.
In Groot-Brittannië werd het hun eerste Top 10-hit en bereikte het nummer 7. Nederland was voorzichtiger: hier kwam het tot nummer 34 in de Top 40. In Frankrijk gebeurde precies het tegenovergestelde, want daar werd het een nummer 1-hit.
Nog een mooi detail: Mike Barson vertelde dat Lee Thompsons saxofoon op de opname eigenlijk niet helemaal zuiver gestemd was. Technisch niet perfect dus, maar inmiddels is juist die scheurende sax een van de herkenbaarste geluiden van Madness.
Achter het vrolijke tempo van Embarrassment uit 1980 zit een van de ernstigste verhalen uit het repertoire van Madness. Saxofonist Lee Thompson schreef de tekst nadat zijn zeventienjarige zus Tracy zwanger raakte van een kind met een zwarte vader. Een deel van de familie reageerde daar volgens Lee en Tracy afwijzend en racistisch op.
Thompson verwerkte de opmerkingen, roddels en bezorgdheid over „wat de buren zouden denken” in zijn tekst. Hij vertelde later dat zijn zus door sommige familieleden werd gemeden en dat hun vader zelfs had geprobeerd haar van de zwangerschap af te brengen. Tracy hield voet bij stuk en voedde haar dochter zelf op.
Muzikaal klinkt het ondertussen bijna opgewekt. Mike Barson gaf het lied een sterke Motown-achtige melodie en drummer Woody Woodgate herinnerde zich dat ze bewust probeerden zo'n stevige Motown-backbeat te creëren. Precies dat contrast maakt het nummer zo krachtig.
En hier moet de Nederlandse hitgeschiedenis echt worden rechtgezet: Embarrassment flopte hier absoluut niet. Het werd nummer 2 in de Nederlandse Top 40, zelfs hoger dan Baggy Trousers. In Groot-Brittannië kwam het tot nummer 4.
Baggy Trousers uit 1980 is misschien hét beeld dat veel mensen bij Madness hebben: schooluniformen, chaos, kattenkwaad en natuurlijk Lee Thompson die in de videoclip met saxofoon en al door de lucht vliegt. Het nummer werd geschreven door Suggs en gitarist Chris Foreman en kijkt terug op Suggs' eigen schooltijd.
Suggs wilde bewust iets maken in de stijl van Ian Dury, met een snelle opeenvolging van herkenbare beelden en zinnetjes. Hij zag zijn schooltijd bovendien heel anders dan Pink Floyd die kort daarvoor met Another Brick in the Wall tegen strenge leraren had geschopt. Suggs kwam uit het veel lossere Londense staatsonderwijs, waar het volgens hem eerder draaide om leerlingen die zelf de boel op stelten zetten.
De videoclip werd opgenomen rond een school in Kentish Town. Voor zijn saxofoonsolo liet Lee Thompson zich aan kabels van een kraan omhoog hijsen, geïnspireerd door iets wat hij Peter Gabriel ooit op het podium had zien doen.
De single werd nummer 3 in Groot-Brittannië en nummer 4 in Nederland. Dus misschien niet letterlijk hun grootste hit, maar als visitekaartje is Baggy Trousers na al die jaren nog moeilijk te verslaan. Suggs grapte ooit dat hij het beslist niet meer zou spelen als hij dertig was. In 2025 vertelde hij dat hij het op zijn vierenzestigste nog steeds stond te zingen. Tja, nooit ruzie maken met je toekomstige zelf.
Als er één Madness-titel achteraf bijna profetisch klinkt, dan is het Yesterday's Men. Het nummer verscheen in 1985, zes jaar nadat de eerste hits waren begonnen, en gaat over vergankelijkheid, ouder worden en het gevoel dat de wereld je langzaam voorbij kan gaan. De tekst kwam van Suggs, de muziek van gitarist Chris Foreman.
Dat thema paste opvallend goed bij de toestand van de band. Oprichter en toetsenist Mike Barson was inmiddels vertrokken en Mad Not Mad werd het enige oorspronkelijke Madness-studioalbum uit die periode waarop hij niet meespeelde. De groep klonk serieuzer en gepolijster dan tijdens de vroege ska-jaren.
Toch was Madness nog lang niet verdwenen. Yesterday's Men bereikte in Groot-Brittannië nummer 18 en bleef zeven weken in de lijst staan. In Nederland haalde het de Top 40 niet. Er verscheen ook een opvallend lange 12-inchversie van ruim acht minuten.
Maar de titel kreeg kort daarna wel extra lading. De volgende singles deden het minder goed en in 1986 viel Madness uiteen. Daardoor klinkt Yesterday's Men achteraf bijna alsof de groep zijn eigen naderende einde al voelde aankomen. Gelukkig bleek „yesterday” later behoorlijk rekbaar: in 1992 stonden ze gewoon weer samen op het podium.
[{"title":"Nightboat to Cairo","url":"https://demuziekexperts.nl/wp-content/uploads/ddv/fragmenten/29092026madness/6.mp3","timestamp":0,"date_iso":"","date_label":"","background":""}]
Night Boat To Cairo is een van de vreemdste nummers van Madness, en dat is hier absoluut een compliment. Mike Barson kwam eerst met de muziek; Suggs zette er later woorden bij. Een normaal popliedje werd het niet: nauwelijks coupletten, geen traditioneel refrein en vooral een enorme instrumentale passage waarin de saxofoon vrij spel krijgt.
De tekst schildert een absurd tafereel langs de Nijl, met een gammel bootje, een roeier en een reis richting Caïro. Het vaak vertelde verhaal dat het specifiek over negentiende-eeuwse koloniale reizen van de Britse elite zou gaan, is niet goed te onderbouwen. Die koloniale uitstraling komt vooral uit de videoclip, waarin de band met tropenhelmen voor een nogal goedkope Egyptische achtergrond staat te dollen.
Het nummer kwam in 1980 vooraan te staan op de vier nummers tellende Work Rest and Play-EP. Die EP bereikte in Groot-Brittannië nummer 6. In Nederland werd Night Boat To Cairo als hit genoteerd en kwam het tot nummer 21 in de Top 40, waar het acht weken bleef staan.
En eigenlijk past dat chaotische karakter perfect bij Madness: een nummer zonder normaal refrein, een half gezonken boot, een wild blazende sax en toch weet iedereen na een paar seconden precies welke band dit is.
In 1979 bracht Madness My Girl uit, geschreven door toetsenist Mike Barson. Het nummer stond al vroeg op het repertoire van de band, toen ze nog The Invaders heetten. Barson haalde inspiratie uit een collega die tijdens zijn werk voortdurend over “my girl” praatte. Dat alledaagse zinnetje groeide uit tot een lied over misverstanden en ruzie binnen een relatie.
Begin 1980 bereikte My Girl de derde plaats in de Britse hitlijst. Daarmee werd duidelijk dat Madness meer kon dan alleen snelle ska: hier hoor je al de scherpe, observerende popkant van de groep.
Een leuke voetnoot kwam in 1984. Actrice en zangeres Tracey Ullman maakte er My Guy’s Mad at Me van. Die versie haalde eveneens de Britse Top 40, terwijl Madness-bassist Mark Bedford op de opname meespeelde. Zo kreeg een vroege Madness-song vier jaar later ineens een tweede leven.
[{"title":"Bed and Breakfast Man","url":"https://demuziekexperts.nl/wp-content/uploads/ddv/fragmenten/29092026madness/8.mp3","timestamp":0,"date_iso":"","date_label":"","background":""}]
Bed and Breakfast Man staat op het debuutalbum One Step Beyond uit 1979 en is een mooi voorbeeld van Madness buiten de bekende singles. Het nummer werd geschreven door toetsenist Mike Barson en geproduceerd door Clive Langer en Alan Winstanley.
In Groot-Brittannië verscheen het niet als gewone single, waardoor er geen Britse hitnotering is. In Nederland werd het evenmin een Top 40-hit. Toch kreeg het buiten Europa een bijzonder tweede leven: in Noord-Amerika werd het in 1980 wel als single gebruikt.
De tekst schetst met droge humor een man die overal aanschuift, mee-eet en blijft slapen. Zulke alledaagse personages werden een handelsmerk van Madness: geen grootse rockfantasieën, maar verhalen uit huizen, cafés en straten.
Juist daarom is Bed and Breakfast Man interessant. Het laat horen dat Madness op het eerste album al méér was dan snelle ska. Hun kracht zat vanaf het begin ook in kleine, herkenbare Britse verhalen.
Grey Day verscheen in 1981 en klinkt een stuk somberder dan het vrolijke imago waarmee Madness vaak wordt geassocieerd. Het nummer is geschreven door Mike Barson en de oorsprong ervan gaat zelfs terug tot de periode vóór de grote doorbraak van de band.
Madness gaf het lied een zwaardere, donkerdere productie. Bandleden hebben later verteld dat ze hierbij ook experimenteerden met invloeden uit dubreggae. Dat paste bij het album 7, waarop de groep bewust verder keek dan de ska van de eerste platen.
In Engeland werd Grey Day een flinke hit: nummer vier. In de Nederlandse Top 40 kwam het tot nummer 25 en bleef het zes weken genoteerd.
Het is daarmee een mooi voorbeeld van Madness op zijn melancholische best: dezelfde herkenbare melodieën, maar met een tekst en sfeer die bewijzen dat achter de clowneske buitenkant ook een behoorlijk grijze lucht kon hangen.
In 1981 kwam Madness met Shut Up, geschreven door zanger Suggs en gitarist Chris Foreman. De hoofdpersoon is een crimineel die blijft volhouden dat hij onschuldig is, ook al stapelt het bewijs zich tegen hem op. Typisch Madness dus: een serieus onderwerp, maar verteld met vaart, humor en een bijna filmische scène.
Het grappigste detail zit in de titel. De woorden Shut Up worden in de uiteindelijke tekst helemaal niet gezongen. De titel verwijst naar het idee dat iemand eigenlijk maar beter kan ophouden met zijn steeds ongeloofwaardiger excuses.
De single bereikte nummer zeven in het Verenigd Koninkrijk en stond negen weken in de Britse hitlijst. Het nummer kwam van het album 7, waarop Madness muzikaal breder begon te klinken.
Shut Up laat goed horen waarom hun liedjes vaak kleine verhalen zijn: in een paar minuten staat er een compleet personage voor je neus.
Cardiac Arrest verscheen als single in 1982 en was afkomstig van het album 7. Het lied is geschreven door Carl Smyth, beter bekend als Chas Smash, samen met gitarist Chris Foreman.
Het verhaal draait om een keurige kantoorman die volledig wordt opgeslokt door zijn dagelijkse routine. Hij haast zich naar zijn werk, leeft volgens de klok en uiteindelijk bezwijkt hij letterlijk onder die druk. Een zwarte komedie dus, verpakt in opgewekte popmuziek. Dat contrast is bijna een handelsmerk van Madness.
In het Verenigd Koninkrijk kwam Cardiac Arrest tot nummer veertien. Daarmee eindigde een indrukwekkende reeks Britse Top 10-singles van de groep.
Het onderwerp was voor de radio behoorlijk donker, zeker voor een band die bekendstond om gekke dansjes en komische clips. Juist daarom is het nummer interessant: Madness kon je laten glimlachen en ondertussen een behoorlijk somber verhaal vertellen over werk, stress en sleur.
[{"title":"C'est La vie","url":"https://demuziekexperts.nl/wp-content/uploads/ddv/fragmenten/29092026madness/12.mp3","timestamp":0,"date_iso":"","date_label":"","background":""}]
In september 2023 bracht Madness C’est La Vie uit, de titeltrack van hun eerste studioalbum in zeven jaar. Het nummer is geschreven door Mike Barson en laat een oudere Madness horen die nog steeds met dezelfde droge blik naar de wereld kijkt.
Barson omschreef het lied als een reactie op de vreemde en onrustige tijd waarin we leven. De titel klinkt luchtig, maar onder die Franse uitdrukking van berusting zit behoorlijk wat maatschappelijk ongemak.
De single zelf werd geen klassieke Britse Top 10-hit zoals in de jaren tachtig, maar het album zorgde voor een historische mijlpaal. Theatre of the Absurd Presents C’est La Vie kwam in november 2023 op nummer één in de Britse albumlijst. Het was, na meer dan veertig jaar carrière, het eerste studioalbum van Madness dat daar de eerste plaats bereikte.
Best bijzonder: een band uit 1979 die in 2023 nog gewoon een nieuw hoofdstuk aan zijn hitgeschiedenis toevoegt.
En daarmee zit deze maandelijkse spin-off van deMuziekExperts ofwel zogeheten deDiscografievan, er weer op.
Een uur lang stond Madness centraal en zijn we door ruim vier decennia muziekgeschiedenis gegaan.
We begonnen bij het vroege werk uit 1979, met onder meer The Prince, de eerste single van Madness en een eerbetoon aan de Jamaicaanse ska-artiest Prince Buster. Ook My Girl en Bed and Breakfast Man lieten al horen dat deze band meer kon dan alleen snelle ska. Vanaf het begin zat er gevoel voor pop, alledaagse verhalen en die droge Britse humor in hun muziek.
Daarna kwamen we terecht in de periode waarin Madness in Groot-Brittannië hit na hit scoorde, met nummers als Baggy Trousers en Embarrassment. Met Yesterday's Men hoorden we in 1985 vervolgens een meer beschouwende kant van de groep.
En uiteindelijk kwamen we uit bij C'est La Vie. Een mooie herinnering dat Madness niet alleen een band uit het verleden is. Het album waarop dat nummer verscheen bezorgde de groep in 2023 zelfs hun eerste Britse nummer 1 met een studioalbum.
Volgende week zijn we er weer met een reguliere uitzending van deMuziekExperts.
En wil je alles nog eens rustig teruglezen, luisteren en meer ontdekken, dan zou ik als de wiedeweerga naar onze site gaan demuziekexperts.nl.
Je hoort ons iedere dinsdagavond om acht uur en de herhaling zaterdagochtend om elf uur.
Bedankt voor het luisteren en graag tot de volgende deMuziekExperts!
Wie bepaalt welk boek jij morgen kunt lezen?
In de bibliotheek lijkt het antwoord eenvoudig: je kiest zelf iets uit de kast.
Maar voordat dat boek daar staat, zijn er keuzes gemaakt over geld, ruimte en toegankelijkheid.
Ruim een eeuw geleden bemoeide de vermogende industrieel Andrew Carnegie zich daar op grote schaal mee.
Hij en zijn stichting financierden wereldwijd ruim 2.500 openbare bibliotheken.
Als jongen had hij zelf boeken kunnen lenen uit een particuliere verzameling, terwijl hij ze niet kon betalen.
Die ervaring bleef hem bij.
Aan zijn bibliotheekgeld verbond hij voorwaarden.
De gemeenschap moest onder meer zorgen voor het onderhoud.
Een gebouw schenken was dus pas het begin; de bibliotheek moest daarna als publieke voorziening kunnen blijven bestaan.
Dat maakt de vraag interessant wat iemand precies weggeeft wanneer hij toegang tot kennis belooft.
Een gebouw, een verzameling, een dienst?
En wie houdt daar vervolgens zeggenschap over?
Met die vraag in het achterhoofd gaan we naar Piet voor Cultuur.
In deze column ga ik het niet hebben over AI, waar men misschien aan denkt bij deze titel. Dat volgt zo tijdens mijn uitspraak, omdat we er steeds meer van moeten weten, vinden wij. Naast betere tools komen in de techbranche ook gevaarlijke ontwikkelingen aan de oppervlakte.
We moeten als consumenten alert en slagvaardig blijven om niet het nieuwe slachtvee van meedogenloze leiders te worden. Dit soort leiders blijkt overal de kop op te steken. En dat ruim tachtig jaar na de Tweede Wereldoorlog, waarvan de rampzalige gevolgen niet voor iedereen meer een waarschuwing blijken te zijn.
We zien toch de excessen die plaatsvonden en plaatsvinden en uitgroeien tot nieuwe humanitaire rampen.
Maar nu beperk ik me tot de opmars en de naar mijn mening veel te grote invloed van techmiljardairs. In die machtsconcentratie zie ik trekken van dat fascisme. Met hun enorme rijkdommen kunnen zij bedrijven en invloed kopen. Die aankopen zijn soms al beklonken voordat tegenstanders en regeringen daar iets tegenover stellen. Ik bespeur een laatmaarwaaienmentaliteit. Men loopt om de hete brij heen of vindt dat er meer voordelen dan nadelen zijn.
Een van mijn zorgen is de verschraling van kennis wanneer mensen niet meer langdurig of intensief studeren. Het leesvermogen van Nederlandse jongeren is achteruitgegaan, blijkt uit PISA-onderzoek. Daarmee is niet bewezen dat techbedrijven daarvan de enige oorzaak zijn. Mijn vrees is dat wie minder kennis opbouwt ook minder houvast heeft om andere meningen en bewijzen te beoordelen.
We kennen de ongegronde beschuldigingen en de ontkenningen van complotdenkers. Meta bouwt ondertussen grote, energievretende datacenters. Het bedrijf beëindigde in 2025 in de Verenigde Staten de samenwerking met externe factcheckers voor Facebook, Instagram en Threads. En er wordt in mijn ogen te weinig gedaan om kinderen te beschermen tegen schadelijke inhoud op hun telefoons en computers. Ik vrees dat de belangen van gebruikers het daarbij te vaak afleggen tegen reclame-inkomsten.
Het is een vorm van imperialisme, vind ik, gestuurd vanuit Silicon Valley. Als lichtpuntje bij afsluiting van deze column mogen we zien dat Bill Gates, medeoprichter van Microsoft, waarschuwt voor de verslavende werking van sociale media en de gevolgen van eventuele onwaarheden en voor concentratie en kritisch denken.
Maar ja, hij is al heel dik binnen via zijn enorme bedrijf met dito opbrengsten.
Wij adviseren onze luisteraars om The Nerd Reich van Gil Durán te lezen, waarin hij de antidemocratische tendensen van techmiljardairs aan de kaak stelt. Nu nog graag acties van onszelf en onze regeringen.
Op een verpakking kan een heel landschap passen.
Een groene weide, een blauwe zee, een boerderij met een hek ervoor.
Je hebt het product nog niet aangeraakt en het verhaal over de herkomst ligt al klaar.
Draai de verpakking om en je belandt in een andere wereld: kleine letters, onbekende namen en een klantenservicenummer.
Dat verschil is interessant.
De voorkant probeert je iets te laten voelen.
De achterkant moet je iets laten begrijpen.
Alleen hebben we tijdens het boodschappen doen niet altijd tijd om bij ieder woord stil te staan.
Je kwam tenslotte voor tandpasta, niet voor een middag bronnenonderzoek.
Maar stel dat je wel doorvraagt.
Waar komt dit vandaan? Waarom zit het erin? En wie kan dat precies uitleggen? Zulke eenvoudige vragen kunnen een ingewikkelde reis in gang zetten.
Als klant wil je kunnen kiezen zonder zelf de hele productieketen te hoeven onderzoeken.
Hoeveel van dat werk mogen fabrikanten eigenlijk bij ons neerleggen? Daar raakt Piets uitspraak vandaag aan.
De Keuringsdienst van Waarde, het consumentenprogramma op de Nederlandse televisie, verdient wat mij betreft nu wel eens de Gouden Televizier-Ring.
Het programma bestaat sinds 2003 en heeft inmiddels meer dan vijfhonderd afleveringen gemaakt over ons voedsel, onze dranken en andere consumentenproducten. Heel nuttig om te weten wat er in producten zit, hoe ze worden gemaakt en waar ingrediënten vandaan komen.
Helaas is niet alles te onthouden, maar het is ondertussen wel een televisiearchief om U tegen te zeggen.
De aflevering van 28 augustus dit jaar over aambeienzalf en haaienleverolie liet weer eens zien hoe noodzakelijk het is om overbevissing en de herkomst van ingrediënten aan de kaak te stellen. Onderzoek laat zien dat de handel in leverolie voor bepaalde diepzeehaaien een ernstige bedreiging vormt. Van de soorten die doelgericht voor deze handel worden gevangen, is ongeveer de helft bedreigd.
Je hoopt dat bedrijven en bestuurders zulke zaken aanpakken met betere controle en waar nodig regels, verboden en handhaving. Vooral illegale, ongemelde en ongereglementeerde visserij kan profiteren van zwakke controle. Daarbij moet wel gezegd worden dat niet alle haaienvisserij illegaal is. Er bestaan ook gereguleerde visserijen.
De toestand van veel haaien en roggen is ondertussen zorgwekkend. Meer dan een derde van de soorten loopt volgens IUCN-beoordelingen risico op uitsterven. Overbevissing is daarbij de belangrijkste bedreiging.
We weten in deze tijd vol media veel en velen onder ons lijken soms murw geslagen. Schokkend nieuws wordt al snel alleen nog maar voor kennisgeving aangenomen.
Zo zag ik bij de Keuringsdienst iets waar ik nog nooit van had gehoord: de handel in haaien voor hun leverolie.
Onderzoekers schatten dat in 2019 wereldwijd ongeveer tachtig miljoen haaien door de visserij stierven. Wanneer slecht geregistreerde vangsten worden meegerekend, kan dat oplopen tot ongeveer 101 miljoen.
Zooo veel dat je oren ervan gaan klapperen. Waarom dan?
Nou, niet al die haaien worden vanwege hun leverolie gevangen. Haaien worden gebruikt voor verschillende producten en belanden ook als bijvangst in netten. Maar bepaalde diepzeehaaien hebben grote, olierijke levers die squaleen bevatten. Die stof wordt onder andere in cosmetica gebruikt.
Squaleen en het daarvan gemaakte squalaan kunnen overigens ook uit plantaardige bronnen komen. Maar aan de naam van het ingrediënt op een cosmeticaproduct kun je als consument niet zien welke bron is gebruikt.
En dan komt het opmerkelijkste: haaienlevertraan zit zelfs in een Nederlands geneesmiddel tegen aambeien. Sperti Preparation H bevat per gram zalf 30 milligram haaienlevertraan.
In de uitzending vertelde de Australische visser Brenden McKewen dat Deania calcea, de diepzeehaai waarop hij vist, op ongeveer zevenhonderd tot duizend meter diepte leeft.
Een ander voorbeeld komt uit Liberia. Daar werd in 2017 het schip Labiko 2 aangehouden. Het mocht met lijnen vissen, maar werd aangetroffen met niet toegestane kieuwnetten. Volgens Sea Shepherd bevond zich aan boord ook een installatie voor het maken van haaienleverolie. Op basis van eerdere reizen schatte de organisatie dat het schip bij dat visserijtempo meer dan een half miljoen haaien per jaar kon doden.
Maar als je dit nu als consument weet, wat gebeurt er dan daarna? Naar mijn gevoel nog te weinig.
Gelukkig bestaan er organisaties als als Greenpeace en Sea Shepherd die deze praktijken aan de orde stellen. Tegelijk blijven wetenschappelijk onderzoek, overheidscontrole en goede handhaving noodzakelijk. Want ingrijpen heeft wel degelijk zin. Vangstbeperkingen, minder bijvangst, bescherming van leefgebieden en betere handelsregels kunnen haaienpopulaties helpen herstellen.
Het voelt soms alsof het al vijf over twaalf is voor onze planeet.
Helaas, pindakaas. Misschien is die pindakaas wel een goede vervanger voor dat squaleen.
Je kunt een dak nog een winter laten lekken.
Dan ziet de rekening van dit jaar er gunstig uit, zolang je de schade aan het plafond niet meetelt.
Uitstel heeft zo zijn eigen boekhouding: de besparing staat vandaag op papier, de rekening valt later op de mat.
Bij een huis vinden we dat meestal geen verstandig onderhoud.
Bij de toekomst van een land wordt dat onderscheid een stuk lastiger.
Want hoe laat je vandaag zien wat een besluit over twintig jaar oplevert? Een rekening kun je aanwijzen.
Schade die je hebt voorkomen, blijft veel minder zichtbaar.
Daar zit een lastige vraag voor iedereen die keuzes moet maken met gezamenlijk geld.
Wat weegt zwaarder: een voordeel dat we meteen merken, of iets waarvan vooral onze kinderen later profiteren? En hoeveel geduld mogen bestuurders eigenlijk van hen vragen?
Die kinderen zitten vandaag nog niet allemaal aan de vergadertafel.
Hun toekomst ligt er wel.
Piet kijkt in cultuur naar de keuzes die we ondertussen maken.
In de eerste week na de vakanties ging het politieke gezever weer los. Zowel in Den Haag als in de media. De begroting voor 2027 bleek meteen weer een flinke politieke visgraat. Oei.
Het minderheidskabinet van D66, VVD en CDA heeft in de Tweede Kamer geen meerderheid en moet dus steun zoeken bij oppositiepartijen. Begin september lag er binnen de coalitie wel een akkoord, maar voldoende steun van buitenaf was nog niet verzekerd.
Enkele partijen blijven daarbij stevig in hun eigen standpunten hangen, alsof ze liever een graat in hun keel houden dan dat ze die politieke vis gewoon eens doorslikken. Pro wil geplande bezuinigingen op de sociale zekerheid terugdraaien, partijen aan de rechterkant willen andere keuzes rond belastingen en BBB koppelde mogelijke steun aan veranderingen in de stikstofplannen.
Hoe nu verder?
O jee, daar komt Mona Keijzer weer aan uit Volendam. Of moeten we inmiddels zeggen: uit het vorstendommetje Volendam? Alleen, een nieuw partijtje heeft ze nog niet. Keijzer presenteerde eind augustus Project2029, voorlopig een sociaal-conservatieve politieke beweging. Ze onderzoekt of daar uiteindelijk een partij uit kan ontstaan en sprak alvast de ambitie uit om dertig Kamerzetels te halen en de eerste vrouwelijke premier van Nederland te worden.
Bescheiden is anders.
Moeten we ons daar als kiezers en bezorgde inwoners allemaal mee bezighouden? Veel mensen doen dat nauwelijks. Ze kunnen stemmen, reageren, protesteren of iets in de media roepen, maar aan de onderhandelingstafel zitten ze niet.
Toch gebeurt er buiten Den Haag gelukkig ook wat.
Neem vliegen. Vliegschaamte bestaat inmiddels echt als begrip. In 2023 zei 27 procent van de Nederlanders die ooit gevlogen hadden zich daar vanwege het klimaat schuldig over te voelen. Dat betekent niet dat Nederland ineens massaal stopt met vliegen, maar een deel van de mensen zegt wel bereid te zijn minder vaak het vliegtuig te nemen.
Ook bij eten verandert er iets. Nederlanders eten volgens het RIVM meer plantaardige producten en minder rood en bewerkt vlees dan voorheen. Dat alleen aan vleesschaamte toeschrijven zou te makkelijk zijn. Gezondheid, dierenwelzijn, klimaat en de portemonnee spelen allemaal mee.
Met autorijden moeten we onszelf trouwens niet rijk rekenen. Nederlandse personenauto’s legden in 2024 juist meer kilometers af dan een jaar eerder. In 2025 daalde de CO₂-uitstoot van personenauto’s wel, terwijl het aantal gereden kilometers nog iets steeg. Schonere auto’s helpen dus ook.
Korter douchen, zuiniger omgaan met energie, vaker fietsen, minder voedsel verspillen en bewuster eten zijn allemaal dingen die mensen zelf kunnen doen. Misschien kleiner wonen als dat kan. Minder spullen. Minder verspilling. Alle beetjes helpen, maar burgers kunnen het niet alleen.
Nu nog wat meer visie van de mensen die via de politieke wegen de besluittouwtjes in handen hebben. Ga eens beter samenwerken in plaats van elkaar vooral te vertellen waarom iets níét kan.
En dan hoor je alweer: wat stelt zo’n klein Nederland nou helemaal voor als andere landen niets doen?
Maar ook dat klopt niet helemaal. Vrijwel alle landen hebben via internationale klimaatafspraken plannen ingediend, al gaat de gezamenlijke vooruitgang nog altijd te langzaam. Juist daarom zijn afspraken via de Verenigde Naties belangrijk.
Een mooie taak dus. Ik wil wel adviseur worden hoor. Doe meer en zeg het voort, in alle richtingen, van Oost tot West en van Zuid naar Noord!
Een plaatselijke activiteit lijkt voor een bezoeker vaak vanzelf te ontstaan.
Er staat een podium, de koffie loopt, de hekken staan goed en op het juiste moment begint de muziek.
Maar voordat de eerste bezoeker binnenkomt, zijn er al weken van appjes, schema’s, vergunningen, kabels en telefoontjes voorbij.
Juist dat voorbereidende werk blijft meestal buiten beeld.
We zien het programma, niet de persoon die om zeven uur ’s morgens een sleutelbos zoekt.
We horen de fanfare, niet degene die na afloop de laatste stoel terugzet.
En als alles goed verloopt, lijkt het soms alsof er weinig is gedaan.
Dat is ongeveer hetzelfde als zeggen dat een klok niets uitvoert omdat de wijzers netjes op tijd lopen.
De vraag is hoe lang zulke activiteiten vanzelfsprekend blijven wanneer steeds dezelfde kleine groep het regelwerk draagt.
Een volle kalender zegt nog niet hoeveel mensen zich eigenaar voelen van wat er in hun woonplaats gebeurt.
In Piets uitspraak gaat het daarom niet over één feest of één club, maar over de mensen en verbanden die lokaal leven mogelijk maken.
In Bodegraven-Reeuwijk zijn van oudsher veel mensen actief in het verenigingsleven, naast werk, gezin en wonen. Het is een deel van het leven en van de recreatie. Zonder dat verenigingsleven zou het hier een stuk saaier zijn. Verenigingen hebben mensen nodig voor het bestuur en voor hun activiteiten.
Dan heb ik het over historische verenigingen, vakantiespelen, de carnavalsclub, organisatoren van de najaarsmarkt, de brandweer, kerkelijke organisaties, sportclubs, creatieve clubs, muziekclubs en de groepen die ik nog vergeet. Daar hebben we als particulier, bedrijf en gemeenschap iets voor over, in de vorm van subsidies, contributies, giften en helpende handen.
Ook agrariërs in onze gemeente dragen daaraan bij. Soms is er een trekker nodig om iets vooruit te krijgen, zijn er strobalen nodig voor een feest of wordt om technische hulp gevraagd. Deze beroepsgroep moet zich aan veel regels houden, maar zet ook graag een tandje bij tijdens carnaval, crossraces en jongerenfeesten. En zij zorgen voor veel van ons voedsel.
Met al deze mensen moeten we blij zijn. Ik ga ervan uit dat de gemeenteraad goed voor ogen heeft dat een vruchtbaar en gezond verenigingsleven nodig is om het samenleven op peil te houden. De raad moet ogen en oren openhouden, zodat iedereen kan meedoen en merken dat die ertoe doet. Niemand buitensluiten is een stap die iedereen zou moeten zetten. Dat helpt hatelijkheden tegen minderheden te voorkomen en geeft iedereen die wil bijdragen een plaats in onze dorpen.
Doe mee, meld je aan bij iets waar je je prettig bij voelt en houd onze dorpen mede leefbaar.
