Je kunt een dak nog een winter laten lekken.
Dan ziet de rekening van dit jaar er gunstig uit, zolang je de schade aan het plafond niet meetelt.
Uitstel heeft zo zijn eigen boekhouding: de besparing staat vandaag op papier, de rekening valt later op de mat.
Bij een huis vinden we dat meestal geen verstandig onderhoud.
Bij de toekomst van een land wordt dat onderscheid een stuk lastiger.
Want hoe laat je vandaag zien wat een besluit over twintig jaar oplevert? Een rekening kun je aanwijzen.
Schade die je hebt voorkomen, blijft veel minder zichtbaar.
Daar zit een lastige vraag voor iedereen die keuzes moet maken met gezamenlijk geld.
Wat weegt zwaarder: een voordeel dat we meteen merken, of iets waarvan vooral onze kinderen later profiteren? En hoeveel geduld mogen bestuurders eigenlijk van hen vragen?
Die kinderen zitten vandaag nog niet allemaal aan de vergadertafel.
Hun toekomst ligt er wel.
Piet kijkt in cultuur naar de keuzes die we ondertussen maken.
In de eerste week na de vakanties ging het politieke gezever weer los. Zowel in Den Haag als in de media. De begroting voor 2027 bleek meteen weer een flinke politieke visgraat. Oei.
Het minderheidskabinet van D66, VVD en CDA heeft in de Tweede Kamer geen meerderheid en moet dus steun zoeken bij oppositiepartijen.
Begin september lag er binnen de coalitie wel een akkoord, maar voldoende steun van buitenaf was nog niet verzekerd.
Enkele partijen blijven daarbij stevig in hun eigen standpunten hangen, alsof ze liever een graat in hun keel houden dan dat ze die politieke vis gewoon eens doorslikken.
Pro wil geplande bezuinigingen op de sociale zekerheid terugdraaien, partijen aan de rechterkant willen andere keuzes rond belastingen en BBB koppelde mogelijke steun aan veranderingen in de stikstofplannen.
Hoe nu verder?
O jee, daar komt Mona Keijzer weer aan uit Volendam.
Of moeten we inmiddels zeggen: uit het vorstendommetje Volendam?
Alleen, een nieuw partijtje heeft ze nog niet.
Keijzer presenteerde eind augustus Project2029, voorlopig een sociaal-conservatieve politieke beweging.
Ze onderzoekt of daar uiteindelijk een partij uit kan ontstaan en sprak alvast de ambitie uit om dertig Kamerzetels te halen en de eerste vrouwelijke premier van Nederland te worden.
Bescheiden is anders.
Moeten we ons daar als kiezers en bezorgde inwoners allemaal mee bezighouden?
Veel mensen doen dat nauwelijks.
Ze kunnen stemmen, reageren, protesteren of iets in de media roepen, maar aan de onderhandelingstafel zitten ze niet.
Toch gebeurt er buiten Den Haag gelukkig ook wat.
Neem vliegen.
Vliegschaamte bestaat inmiddels echt als begrip.
In 2023 zei 27 procent van de Nederlanders die ooit gevlogen hadden zich daar vanwege het klimaat schuldig over te voelen.
Dat betekent niet dat Nederland ineens massaal stopt met vliegen, maar een deel van de mensen zegt wel bereid te zijn minder vaak het vliegtuig te nemen.
Ook bij eten verandert er iets.
Nederlanders eten volgens het RIVM meer plantaardige producten en minder rood en bewerkt vlees dan voorheen.
Dat alleen aan vleesschaamte toeschrijven zou te makkelijk zijn. Gezondheid, dierenwelzijn, klimaat en de portemonnee spelen allemaal mee.
Met autorijden moeten we onszelf trouwens niet rijk rekenen.
Nederlandse personenauto’s legden in 2024 juist meer kilometers af dan een jaar eerder.
In 2025 daalde de CO₂-uitstoot van personenauto’s wel, terwijl het aantal gereden kilometers nog iets steeg. Schonere auto’s helpen dus ook.
Korter douchen, zuiniger omgaan met energie, vaker fietsen, minder voedsel verspillen en bewuster eten zijn allemaal dingen die mensen zelf kunnen doen.
Misschien kleiner wonen als dat kan.
Minder spullen.
Minder verspilling.
Alle beetjes helpen, maar burgers kunnen het niet alleen.
Nu nog wat meer visie van de mensen die via de politieke wegen de besluittouwtjes in handen hebben.
Ga eens beter samenwerken in plaats van elkaar vooral te vertellen waarom iets níét kan.
En dan hoor je alweer: wat stelt zo’n klein Nederland nou helemaal voor als andere landen niets doen?
Maar ook dat klopt niet helemaal.
Vrijwel alle landen hebben via internationale klimaatafspraken plannen ingediend, al gaat de gezamenlijke vooruitgang nog altijd te langzaam.
Juist daarom zijn afspraken via de Verenigde Naties belangrijk.
Een mooie taak dus.
Ik wil wel adviseur worden hoor.
Doe meer en zeg het voort, in alle richtingen, van Oost tot West en van Zuid naar Noord!
