Wij mensen zijn dol op etiketten.
In een platenzaak is dat handig: soul links, jazz rechts, punk ergens waar de hoes al een beetje scheef staat.
Maar zodra we hetzelfde met mensen en ideeën gaan doen, wordt het ingewikkelder.
Dan verandert een naam al snel in een oordeel en een verschil van mening in een complete identiteit.
Juist cultuur laat al eeuwen zien dat het interessant wordt wanneer vakjes gaan lekken.
Muziekstijlen mengen, generaties nemen dingen van elkaar over en opvattingen die ooit vreemd leken, worden later soms heel gewoon.
Dat betekent niet dat iedereen alles prachtig moet vinden.
Een vrije samenleving is geen applausmachine.
Je mag kritiek hebben, je mag twijfelen en je mag zelfs stevig botsen.
De kunst is alleen om verschil niet meteen als bedreiging te behandelen.
Want wie alleen nog praat met mensen die precies hetzelfde denken, krijgt misschien veel gelijk, maar weinig nieuwe gedachten.
Met dat spanningsveld in het achterhoofd komt Piet vandaag bij Cultuur.
In het ene werelddeel zijn in Europa deze zomer weer de vele feesten en tegelijkertijd de manifestaties om vooral iedereen te laten zijn wat hij of zij of het wil zijn in het leven.
En daar tegenover zien we bv. in de Verenigde Staten en ook nog wel in sommige Europese staten een teruggang in die vrijheden voor de verschillende mensen.
Ook in verschillende landen in Afrika en Azië staan de rechten en vrijheden van lhbtiq+-mensen onder druk.
Die verschillen worden bijvoorbeeld door de Amerikaanse regering al jaren weer negatief benadrukt.
Ook worden in de Verenigde Staten maatregelen genomen die de positie en vrijheden van bepaalde groepen, zoals transgender personen, verder beperken.
In de Verenigde Staten zijn onderzoeksbeurzen en wetenschappelijke projecten ook al stopgezet omdat bepaalde onderwerpen niet meer binnen de politieke of beleidsmatige prioriteiten vielen.
Alsof je met ontslagen en verboden in de wetenschapsonderzoeken wat kan veranderen bij die mensen.
Je kunt niet iemand veranderen van een donkere huid naar een blanke huid of een homoseksueel bijscholen in de heterokunde.
Of onderzoeken stopzetten, terwijl die vaak vooruitgang betekenen op allerlei vlakken.
Hier komt een term om de hoek kijken waar bepaalde groepen van gaan bibberen of die nog ergere reactie gaan vertonen.
Dat is de term Woke.
Wat niet bevalt aan uitingen of filosofieën wordt neergezet als iets engs.
Mensen en ideeën die als ‘woke’ worden bestempeld, zouden volgens tegenstanders duivelse ideeën en normen de maatschappij in willen duwen.
Alsof die groepen die tegen bepaalde houdingen en levenswijzen zijn niet snappen dat hun ideologie net zo goed iets vertegenwoordigt als bijvoorbeeld starheid.
Niet goedvinden of willen begrijpen dat zijzelf ook wel voor beroering zorgen met hun afwijzing van mensen die zij als ‘woke’ beschouwen.
Dat is de bekende balk in het eigen oog niet zien.
En ook de buitenlandse werknemers, waarvan velen van ooit immigranten echte inwoners zijn geworden met paspoorten en roots in de USA.
Je hoeft niet het met alles eens te zijn, maar waarom is het nu zo moeilijk om met elkaar te leven.
Wat zijn de gevaren dan?
Want die buitenlanders hebben banen in de sectoren die ook nodig zijn voor de economie van zo’n land en het etiket ‘woke’ zegt bovendien niets over de vraag of iemand vreedzaam of gewelddadig is.
Nee, het gaat fout in het negatieve uitgangspunt dat men niet kan velen dat er mensen anders leven dan zijzelf.
En daar willen ze ook niets van zien.
Als lesmateriaal over het menselijk lichaam, seksualiteit of gender om politieke redenen wordt beperkt, dan zitten die culturen op een hellend vlak.
Dan dringt zich vanzelf de historische vraag op waar censuur uiteindelijk ophoudt: bij lesmateriaal, boeken, muziek?
Nou, diverse boeken en lesmateriaal zijn al vervangen door de nodeloze stroom van meestal anonieme haatmails, om mensen bang te maken.
We kunnen toch niet voor ieder groepje een apart land gaan aanwijzen?
Nee, het is absoluut noodzakelijk om samen te leven met veel minder beschadigingen voor allerlei groepen.
Kunnen de Verenigde Naties daarin niet een veel dikkere voortouw nemen?
Dan kunnen meteen ook nog oorlogen worden voorkomen door de dialoog te zoeken en om zo de vrede en het voortbestaan van deze planeet te kunnen verzekeren.
