Vorige week ging het over de vraag hoe ver een samenleving mag gaan als zij de toekomst veilig wil stellen.
Vandaag kijken we verder naar een andere kant van hetzelfde ongemak: de neiging om persoonlijke keuzes ineens tot maatschappelijk probleem te verklaren. Dat gebeurt vaker dan je denkt. Eerst leeft iemand gewoon zijn leven, met eigen redenen, twijfels en omstandigheden. Daarna komt er iemand langs met een microfoon, een mening of een moreel meetlint, en ineens moet die keuze worden uitgelegd alsof het een parlementaire enquête betreft.
Dat is op zichzelf al bijzonder. Want we leven in een tijd waarin mensen meer vrijheid hebben dan vroeger, maar tegelijk worden ze voortdurend beoordeeld op wat ze met die vrijheid doen. Kies je voor het één, dan ben je ouderwets. Kies je voor het ander, dan ben je egoïstisch. Doe je niets, dan ben je besluiteloos. Het is alsof de samenleving een juryrapport bijhoudt, compleet met kanttekeningen in rode pen.
Natuurlijk mag een samenleving praten over verantwoordelijkheid. Dat moet zelfs. Maar verantwoordelijkheid is iets anders dan bemoeizucht met een nette jas aan. Soms begint het als zorg om de toekomst, en eindigt het als oordeel over andermans leven. En precies daar wordt het interessant.
Ook in Nederland zijn er roeptoeters die met wat te weinig kennis van zaken deze meerkinderenpolitiek bepleiten. Zoals de toch al opgehouden tv-goeroe Angela de Jong. Die geeft zelf soms het beeld af van iemand met het Heintje Davidscomplex, iemand die afscheid neemt, maar toch graag nog even in de schijnwerpers staat. Dat begint sommigen wat tegen te staan, want ze wordt steeds vaker bekend als Angela de Gong. Je hoort haar goed, maar wat ze zegt is wat minder duidelijk.
Zij mocht opdraven bij RTL Tonight. Daar sprak ze met interviewster Annette Scheulderman. Een quote van A. de Gong daar: “We hebben al een tekort aan kinderen en dan heeft de helft van de 18-35-jarigen ook geen zin om te gaan baren.” Want er zijn mensen nodig in de zorg, en kinderen geven je veel. Dat laatste zal best waar zijn. Kinderen geven je liefde, zorgen, tekeningen op de koelkast en soms ook een boterham met pindakaas in de dvd-speler. Maar behalve de bijkomende hoge kosten zijn er ook nog de huisvestingsproblemen voor deze leeftijdsgroep. Doe dáár dan wat aan. Dat lijkt verstandiger dan jonge mensen moreel de kraamkamer in duwen.
En misschien is dat woningprobleem binnen twintig tot dertig jaar wel deels opgelost als de babyboomers zijn verdwenen en hun huizen leeg komen te staan. De Jong meende dat jongeren zonder kinderen hun geld over de balk smeten, alleen maar voor hun eigen voordeel, en dat dit niet opschiet in een maatschappij. Het kwam er eigenlijk op neer dat deze mensen maar verwende nesten waren.
Anderen scharen haar en de strenge gelovigen met grote families onder de voortplantingsmaffia. Dat gaat misschien wat ver, want mensen zonder kinderen, of met maar één kind, hebben vaak een veelheid aan redenen om niet mee te doen aan de gezinsmoraal van de SGP. De SGP, ook wel bekend als de Scholen Gemeenschap Putten, preekt vooral voor eigen parochie, net zoals de machthebbers in Turkije. Liever meer volgzame burgers die hetzelfde denken en doen, dan al die afwijkenden die óók best goede redenen hebben om hiervan af te wijken.
Daarom zijn we via de scholen weer terug bij het onderwijs. Daar zal men het ook wel blijven hebben over het vrouwenlichaam in de biologielessen, maar dan het liefst in educatieve zin. Niet zo manipulatief als sommigen het liever zouden hebben.
