Gelukkig is er voor elk ingewikkeld maatschappelijk probleem nog altijd een heerlijk simpele oplossing beschikbaar: harder roepen. Dat is de moderne volksgeneeskunde van de publieke ruimte. Geen dossierkennis nodig, geen geduld, geen onderscheid tussen feit en gevoel; als het maar lekker strak klinkt op een spandoek en een beetje boos genoeg is voor de camera. En hoe groter de verwarring, hoe sneller er mensen opstaan die zichzelf tot laatste verdedigers van land, cultuur, vrouw, gezin, stoeptegel en verkeersdrempel uitroepen.
Alsof elk probleem pas echt bestaat wanneer er een megafoon naast staat. Het wonderlijke is dat groepen die elkaar op dinsdag nog niet wilden groeten, op zaterdag ineens broederlijk kunnen samenlopen als er maar een gezamenlijke vijand is verzonnen. Dat is de romantiek van de opwinding: iedereen voelt zich even dapper, totdat er nagedacht moet worden. En precies daarom is het goed om af en toe door de slogans heen te prikken. Niet om debat te smoren, wel om te voorkomen dat onderbuik zich weer eens uitgeeft voor gezond verstand.
De golf van haat, angst of kudde-mentaliteit raast weer eens door Nederland. Vooral aangejaagd door kleine groepen die zich overal laten zien waar iets met een AZC aan de hand is.
De demonstranten die zich daar verzamelen zijn diverser van samenstelling geworden. Waren het eerst vooral bewoners die onder de noemer “Not in my backyard” geen gedoe in hun nabijheid wilden, nu sluiten ook gezinnen aan die hun kinderen meenemen naar zulke acties. Of dat voor die kinderen verstandig is, had men zich eerder mogen afvragen.
Het rare feit voltrekt zich nu dat mensen van heel uiteenlopende pluimages toch samen optrekken in de naar ons idee te veel opgeblazen angst voor buitenlandse mensen die hier aankomen. Er zitten zelfs zogenoemde performatieve feministen tussen die vinden dat ze ook in zo’n demonstratie moeten kunnen meelopen, soms zij aan zij met jonge aanhangers uit de manosphere-hoek, waar mannen juist voorrang boven vrouwen krijgen. Eigenaardig is zacht uitgedrukt. Ook schuiven er politici of politieke meelopers aan die de zaak nog verder opstoken met halve waarheden en grootspraak.
Zo ontstaat een vorm van opruiing waar duidelijker tegen moet worden opgetreden. Deze groepen zouden net zo goed kunnen demonstreren bij de partijen die al jaren de opvang traineren en vervolgens wijzen naar Ter Apel als bewijs dat opvang niet werkt. Terwijl juist meer spreiding, meer locaties en een betere doorstroom de druk zouden kunnen verminderen.
En dat er groepen zijn die zich Engelse namen aanmeten terwijl ze de Nederlandse cultuur zeggen te beschermen, blijft toch een fraai staaltje zelfspot. Denk aan Farm Defence Force en Defend Netherlands. Daarbij komt nog dat mensen in zulke groepen graag roepen dat de AZC-bevolking alles gratis krijgt, terwijl zij zelf alle lasten dragen. Maar wie wekenlang protesttoerisme bedrijft, bierblikjes laat slingeren en stoer wil doen met vuurwerk, oogt ook niet direct als het morele kompas van het land.
Er gaat veel mis en er zijn nog te weinig goede oplossingen. Maar deze geweldsspiraal is zeker geen oplossing. Dan lijkt mij de volgende uitspraak een betere: “AZC? Geef ons er maar twee!”
