Cultuur

Schildpad Jonathan: ouderdom, natuur en zijn nalatenschap

uw Muziek Experts. Geplaatst op 17 november 2026 om 20:15
Uitspraak
Schildpad Jonathan: ouderdom, natuur en zijn nalatenschap
00:00
00:00

Mensen hebben iets merkwaardigs met leeftijden.
Wordt iemand honderd, dan volgen bloemen, familie en soms een burgemeester elkaar op.
Bij een boom verschijnen bordjes, bij een walvis onderzoekers en bij een zeer oud dier meteen een wereldrecord.

Maar de natuur heeft zelf geen burgerlijke stand.
Een dier weet niet dat het 70, 120 of 190 jaar oud is.
Het staat niet op maandagochtend op en denkt: verdraaid, alweer een jubileum.
Wij mensen plakken er cijfers op omdat we daarmee iets proberen te begrijpen wat ons eigenlijk blijft ontglippen: tijd.

En juist bij uitzonderlijk oude dieren wordt dat interessant.
Niet alleen omdat ze lang leven, maar omdat hun lichaam blijkbaar jarenlang schade kan opvangen waar andere lichamen eerder vastlopen.
Dan komen geschiedenis, biologie en menselijke nieuwsgierigheid ineens bij elkaar.

Ofwel, dit is het terrein van Piet. Tijd voor Cultuur.


Vrijwel ieder jaar haalde hij het nieuws. Jonathan, de beroemde reuzenschildpad die al meer dan 140 jaar op Sint-Helena woont.
Dat is een afgelegen eiland in de Atlantische Oceaan, tussen Afrika en Zuid-Amerika.
Jonathan behoort tot de Seychellenreuzenschildpadden en staat bekend als het oudste levende landdier ter wereld.

Zijn geboortejaar is niet precies bekend, maar onderzoekers gaan uit van ongeveer 1832.
Daarmee zou Jonathan inmiddels zo’n 194 jaar oud zijn.
Toen hij in 1882 op Sint-Helena aankwam, was hij al volwassen.
Sindsdien leeft hij op het terrein van Plantation House, de ambtswoning van de gouverneur.

Bijna twee eeuwen geschiedenis heeft deze schildpad meegemaakt.
Toen Jonathan vermoedelijk uit het ei kroop, moest Charles Darwin zijn evolutietheorie nog publiceren.
Generaties mensen kwamen en gingen, terwijl Jonathan een vertrouwd onderdeel werd van het leven op het eiland.

Zijn uitzonderlijke leeftijd heeft ook de belangstelling van wetenschappers gewekt.
Op 7 oktober 2026 verscheen in het wetenschappelijke tijdschrift Science Advances een onderzoek naar zijn erfelijke eigenschappen en het verouderingsproces.

Daarvoor was zijn DNA nodig.
Omdat de onderzoekers zijn gezondheid niet in gevaar wilden brengen door bloed af te nemen, gebruikten zij materiaal uit zijn mond en speeksel.
Een zorgvuldige keuze, waarbij het welzijn van het dier vooropstond.

De onderzoekers ontdekten bijzondere kenmerken in genen die betrokken zijn bij het herstellen van beschadigd DNA en het functioneren van lichaamscellen.
Ook onderzochten zij veranderingen die bepalen hoe actief bepaalde genen zijn.

Die resultaten kunnen ons helpen beter te begrijpen waarom sommige dieren zo uitzonderlijk oud worden.
Maar de onderzoekers benadrukken dat er niet één eenvoudige verklaring voor Jonathans lange leven bestaat.
Daarvoor is meer onderzoek nodig.

En misschien is dat wel het bijzondere aan dit verhaal.
Jonathan is niet alleen interessant vanwege zijn leeftijd of vanwege wat de wetenschap van hem kan leren.
Hij is ook een levend voorbeeld van de rijkdom van onze natuur.

Zijn verzorgers hebben jarenlang aandacht besteed aan zijn gezondheid, voeding en leefomgeving.
Daarmee laat zijn verhaal zien hoe belangrijk goede zorg is, juist wanneer een dier ouder en kwetsbaarder wordt.

In een wereld waarin de natuur steeds meer onder druk staat, herinnert Jonathan ons eraan dat ieder levend wezen zijn eigen waarde heeft.
Niet omdat het nuttig is voor de mens, maar omdat het deel uitmaakt van dezelfde wereld waarin wij leven.

En misschien is dat de mooiste les van deze bijna tweehonderdjarige schildpad.
Dat vooruitgang niet alleen betekent dat we steeds meer ontdekken, maar ook dat we beter leren zorgen voor wat ons is toevertrouwd.
Voor dieren, voor de natuur en voor de generaties die na ons komen.

Download de tekst als PDF

Ontdek meer van De Muziek Experts

Abonneer je nu om meer te lezen en toegang te krijgen tot het volledige archief.

Lees verder

Albumcover
NU LIVE
Laden…
BR6 – live stream
NET GEDRAAID
  1. --:--Nog geen vorige plaat
  2. --:--Nog geen vorige plaat
00:00