Er was een tijd — en dat klinkt meteen alsof we met een kopje koffie bij opa aan tafel zitten — dat internationale samenwerking iets bijna magisch had. Landen die samenkwamen, niet om elkaar de maat te nemen, maar om elkaar tegen te houden. Tegen oorlog, tegen chaos, tegen… onszelf eigenlijk.
Vandaag de dag voelt dat anders. We hebben meer overleg, meer vergaderingen, meer camera’s… maar minder resultaat. Het is een beetje alsof je met tien man een lekkend dak staat te bespreken, terwijl het ondertussen gewoon doorregent in de woonkamer.
En ja, we zien alles. Of nou ja… we dénken dat we alles zien. Beelden, meningen, analyses — de hele dag door. Maar hoe meer er binnenkomt, hoe minder duidelijk het wordt wat er nou écht speelt. Het grote plaatje raakt versnipperd, alsof iemand de puzzelstukjes heeft uitgedeeld en niemand nog weet hoe het eindresultaat eruit hoort te zien.
En ergens, midden in dat wereldtoneel… staat nog altijd dat ene grote podium. Met vlaggen, microfoons en mooie woorden.
Maar wat gebeurt daar nog echt?
Al jaren vragen wij ons af of er in dat enorme gebouw van de Verenigde Naties in New York, met al die betaalde medewerkers van aangesloten landen, nog iets tot stand wordt gebracht. De nieuwsmedia overal ter wereld hebben iedere dag veel te melden, vooral over de actuele gebeurtenissen van die dag, door filmbeelden te tonen met commentaar erbij of erna.
Dat is een constante hapsnap, een diarree aan beelden. De beeldeditors zien meer dan de presentatoren. Wat laten ze niet zien, wat wordt gecensureerd? Zo weten we dat we niet alles weten. Of dat we bijna niet meer weten wat echt waar is, wat belangrijk of urgent is in de wereld. En of dat urgent is, of kennis waar we later iets aan hebben.
Libanon smeekte de VN om in te grijpen omdat het rabiate Israël in zijn verbeten jacht op Hamas delen van Zuid-Libanon wil halveren door bruggen op te blazen en huizen te vernietigen. Waarschijnlijk met de inboedel van onschuldige burgers er nog in. Want naast een paar Hamassers gaan er veel meer burgers dooD door collateral damage.
Nog een voorbeeld van een lamgeslagen VN: in en rond de Zuidpool verdwijnt kwetsbare natuur door massale vervuiling van lucht en water.
Dieren verdwijnen door enorme Japanse vissersschepen die al jaren jagen op grote hoeveelheden krill. Daardoor hebben walvissen niet genoeg voedsel en zijn er minder scholen vis voor pinguïns, dolfijnen en orka’s. Die vangsten verdwijnen in de voedings- en medicijnenindustrie.
Daar zouden de Verenigde Naties kunnen optreden, bijvoorbeeld met een vloot van welwillende naties die het milieu beschermen. Dat is ook nodig in de grote oerwoudgebieden op aarde. Die reguleren via wind- en zeestromen de wateraanvoer en het leven met planten en dieren. Met goede bescherming kunnen ecosystemen zelfs herstellen.
Waarvoor dienen anders die Verenigde Naties, sinds de Tweede Wereldoorlog ingesteld om oorlogen te voorkomen en de aarde te helpen voortbestaan? Kom op landen, grijp op tijd in, met kracht en inventiviteit!
We leven in een tijd waarin alles sneller moet. Sneller scrollen, sneller reageren, sneller vergeten ook eigenlijk. Onze aandacht is als een kat met een laserpen — hup, weer ergens anders.
We lezen de hele dag door… maar wat lezen we nou echt? Meldingen. Koppen. Drie woorden, misschien vier. En dan vinden we het alweer mooi geweest.
Het gekke is: we weten alles, maar begrijpen steeds minder. We zien alles, maar beleven weinig. Alles komt binnen in hapklare brokjes — alsof het leven zelf een soort snackautomaat is geworden. Druk op de knop, krijg een idee. Volgende!
En ergens onderweg… zijn we het grotere verhaal een beetje kwijtgeraakt.
Want een verhaal kost tijd. Geduld. Aandacht. Dingen waar we tegenwoordig net zo zuinig op zijn als op een volle batterij om 2 uur ‘s nachts.
En precies daar — in dat langzame, dat aandachtige — zit misschien wel iets wat we een beetje vergeten zijn.
De Boekenweek is in het leven geroepen als een jaarlijkse collectieve reclame om ons aan het lezen te krijgen. Maar dat lezen doen we nog wel, alleen op een heel andere manier. We lezen vaak nog slechts losse woordjes of een paar zinnen achter elkaar. Het gaat dan vooral om instructies in plaats van een verhaal, dat al snel te lang wordt gevonden om helemaal te lezen of tot je te nemen.
Maar dan mis je wel wat. Neem nog steeds de moeite om meer en langer te lezen in interessante boeken, mensen! Daardoor geïnspireerd gaan we muziek luisteren, gamen of iets bestellen — vaak van bedenkelijke kwaliteit.
Nog even over die kwaliteit: de muziek klinkt schel uit een klein kastje dat we een mobieltje noemen. Gamen duurt lang, is slecht voor je ogen en soms je oren, en komt ook via datzelfde kleine apparaat. En dan de online bestelde spullen die we denken nodig te hebben, waarvan we de kwaliteit of milieuvriendelijkheid niet kunnen zien of testen zoals in fysieke winkels. Nee, er zijn leukere manieren om te luisteren, te spelen of iets goeds te kopen.
Piet was met vrienden in een tweedekanswinkel tijdens de Boekenweek en maakte iets leuks mee in twee van zulke winkels. In de eerste kon je bij de kassa oudere Boekenweekgeschenken of essays gratis uitzoeken. Een klein boekje per gekocht boek. Piet kocht 6 boeken van een euro en liep met 10 boeken de winkel uit.
In de tweede recycleshop zag Piet tot zijn vreugde het boek liggen dat hij al wilde kopen in de echte boekenwinkel. In prachtige kwaliteit, voor 2,50. Dat had hij er natuurlijk wel voor over.
Als afsluiting kan Piet wel stellen dat het Boekenweekgeschenk zo niet direct lezers naar de boekwinkel lokt. Piet heeft besloten die week geen boek meer te kopen en gewoon te wachten tot het Boekenweekgeschenk 2026 ergens voor een euro opduikt in een tweedekansparadijs. Sorry boekhandel — Piet blijft klant, maar 11 boeken voor 8,50 vond hij al heel leuk en meer dan genoeg.
Dit lied Love You Till Tuesday is de eerste single van David Bowie op de Nederlandse markt in 1967. Dat is twee jaar voordat hij echt doorbreekt in de popwereld. Daardoor is deze plaat vrij zeldzaam, omdat hij destijds nog geen grote oplage kende.
David had zich net een nieuwe, meer aansprekende achternaam aangemeten: Bowie. Dat viel meer op dan zijn echte naam David Robert Jones. Hij werd geboren op 8 januari 1947 in Brixton, Londen, en veranderde zijn naam in de jaren zestig om verwarring met Davy Jones te voorkomen.
In dit nummer hoor je nog duidelijk zijn musicalachtige stijl terug. Bowie begon namelijk in dat circuit en speelde tussen 1964 en 1967 in bandjes als The King Bees, The Manish Boys en Davy Jones and the Lower Third. Het is een jonge Bowie, nog zoekend, maar al vol karakter en flair.
Niet alles wat Bowie opnam was van zijn eigen hand. Met Amsterdam laat hij horen hoe sterk hij beïnvloed werd door andere artiesten. In dit geval door de legendarische Jacques Brel, die dit nummer schreef en de stad bezong in het Frans.
Bowie maakt er zijn eigen versie van, een soort aubade aan zowel Brel als aan de stad Amsterdam zelf. Zijn uitvoering is rauw, intens en bijna theatraal, precies zoals Brel het bedoeld had, maar dan met Bowie’s eigen stempel.
Het geeft dit programma ook een mooi Nederlands tintje. En tegelijk hoor je hier een artiest die niet bang is om zijn invloeden te omarmen en er iets persoonlijks van te maken.
David Bowie was niet alleen bezig met opvallende en vernieuwende muziek, hij genoot ook zichtbaar van het uitgaansleven en de energie daaromheen. Dat hoor je terug in Boys Keep Swinging uit 1979.
Dit nummer komt van het album Lodger en laat een meer experimentele kant van Bowie horen. Het heeft een speelse, bijna provocerende toon, waarin hij speelt met rollen, identiteit en imago.
Ter vergelijking: zijn latere hit Let’s Dance uit 1983 is veel commerciëler en wereldwijd succesvol. Boys Keep Swinging is juist rauwer en eigenzinniger. Beide nummers komen uit totaal verschillende fases, maar laten samen zien hoe veelzijdig Bowie was — altijd in beweging, altijd op zoek naar iets nieuws.
Een van zijn meest intrigerende albumtracks is Warszawa, afkomstig van de voor velen iconische LP Low uit 1977. Voor sommigen zelfs zijn mooiste werk.
Dit nummer werd nooit als single uitgebracht, mede vanwege de lengte en het ontbreken van een traditionele structuur. Toch is het een indrukwekkend voorbeeld van Bowie’s experimentele kant.
Warszawa is grotendeels instrumentaal en roept een grauwe, troosteloze sfeer op van het toenmalige communistische Warschau, een stad die Bowie in 1973 bezocht. De mysterieuze zang in het midden van het nummer is gebaseerd op een opname van het Poolse folkkoor Śląsk.
Het is muziek die je niet zomaar hoort, maar die je langzaam meeneemt — alsof je door een verlaten stad loopt waar elke echo een verhaal vertelt.
David Bowie werkte vaker samen met bevriende artiesten, en Tonight is daar een mooi voorbeeld van. In dit duet met Tina Turner hoor je twee grote stemmen samenkomen in één nummer.
Of deze samenwerking spontaan ontstond of vanuit de platenmaatschappij kwam, is niet helemaal duidelijk. Wat wél duidelijk is, is dat het live enorm goed werkte. Op het podium zorgde dit duet voor energie en enthousiasme bij het publiek.
Hier hoor je het nummer in pure audiovorm, zonder beeld. Juist daardoor komt de kracht van het duet extra naar voren. Voor muziekliefhebbers zit de magie vaak niet in wat je ziet, maar in wat je hoort.
The Jean Genie is een van die nummers die meteen binnenkomt. Met zijn kenmerkende staccato-ritme werd het een instant hit die het publiek direct wist te grijpen.
Het nummer staat op Bowie’s zesde studioalbum Aladdin Sane uit 1973, een plaat die zijn glamrock-periode perfect samenvat. In deze tijd was Bowie op zijn meest uitgesproken, zowel muzikaal als visueel.
Wat Bowie zo bijzonder maakte, is dat hij stijlen kon combineren en daar zijn eigen draai aan gaf. Zijn ‘touch and feel’ zorgde ervoor dat elk nummer iets unieks kreeg. The Jean Genie is daar een perfect voorbeeld van: rauw, energiek en onvergetelijk.
Ik begin vanavond in 1969, het jaar waarin de mens voor het eerst voet zet op de maan. David Bowie speelt daar slim op in met Space Oddity, een nummer dat draait om astronaut Major Tom, die langzaam het contact met de aarde verliest. Het lied voelt als sciencefiction, maar is eigenlijk een verhaal over vervreemding en loslaten.
Bowie zat in deze periode nog zoekend naar zijn identiteit als artiest. Hij was nog geen wereldster, maar wel iemand met een scherp gevoel voor timing en sfeer. De productie is minimalistisch en dromerig, met de iconische stylophone die het ruimtelijke gevoel versterkt.
De release vlak rond de maanlanding gaf het nummer extra impact, en het werd zijn eerste grote hit. Hier hoor je een jonge Bowie die nog aan het begin staat, maar al wel die unieke combinatie heeft van theatrale storytelling en muzikale lef.
We springen naar 1971. Bowie is inmiddels artistiek gegroeid en laat dat horen op Life on Mars?, een van zijn meest complexe en gelaagde nummers. Het lied vertelt het verhaal van een meisje dat zich verloren voelt in haar eigen wereld en haar toevlucht zoekt in film en fantasie.
Muzikaal is dit pure klasse: een dramatische pianopartij, orkestrale arrangementen en een opbouw die bijna klassiek aanvoelt. Bowie zit hier midden in zijn glamrock-periode, waarin hij zich steeds extravaganter presenteert, maar tegelijkertijd inhoudelijk scherp blijft.
Opvallend detail: het nummer ontstond nadat Bowie eerder had gewerkt aan een Engelse versie van een lied van Frank Sinatra. Dat mislukte, maar de melodische ideeën bleven hangen — en groeiden uit tot dit meesterwerk. Life on Mars? laat zien hoe Bowie van een popartiest verandert in een echte kunstenaar.
In 1972 is daar Starman, het nummer dat Bowie definitief op de kaart zet als icoon van de glamrock. Dit is het begin van zijn alter ego Ziggy Stardust: een buitenaardse rockster die hoop brengt aan de jeugd.
De tekst gaat over een buitenaards wezen dat via de radio contact maakt met jongeren — een metafoor voor muziek als ontsnapping en verbinding. Het refrein is catchy, maar de boodschap is diep: je hoeft er niet bij te horen om ertoe te doen.
In deze periode was Bowie flamboyant, vernieuwend en bewust provocerend. Zijn optreden bij Top of the Pops, waarin hij zijn arm om gitarist Mick Ronson sloeg, werd legendarisch en brak met sociale normen van die tijd. Starman is niet alleen een hit, het is een cultureel moment.
We gaan naar 1983, een compleet andere Bowie. China Girl bestond al eerder als samenwerking met Iggy Pop, maar Bowie maakte het nummer toegankelijker en commerciëler voor een groter publiek.
De tekst lijkt op het eerste gezicht een liefdeslied, maar heeft ook een donkere onderlaag over culturele verschillen en obsessie. Bowie speelt hier bewust met dat contrast.
In deze periode is hij minder experimenteel en meer gericht op succes. Hij werkt samen met topmuzikanten en producers, en zijn sound wordt strakker en radiovriendelijker. De videoclip, waarin stereotypen worden doorbroken, laat zien dat Bowie nog steeds maatschappelijk bewust is. China Girl markeert zijn overgang naar wereldwijde superstardom.
Let’s Dance is dé Bowie-hit uit 1983 en misschien wel zijn grootste commerciële succes. Het nummer is geproduceerd door Nile Rodgers, bekend van zijn funk- en discogeluid.
De groove is onweerstaanbaar, met een strakke gitaarlijn en een dansbare beat. Maar ook hier zit meer onder de oppervlakte: de videoclip behandelt thema’s als ongelijkheid en culturele identiteit.
Bowie zelf zat in deze fase op het toppunt van zijn roem. Hij was stijlvol, zelfverzekerd en volledig in controle. Waar hij in de jaren zeventig experimenteerde met persona’s, kiest hij hier voor een toegankelijker imago — zonder zijn artistieke kracht te verliezen. Let’s Dance is Bowie die de wereld verovert, op zijn eigen voorwaarden.
We eindigen in 1997, een tijd waarin Bowie opnieuw zichzelf uitvindt. I’m Afraid of Americans is donkerder, industriëler en beïnvloed door elektronische muziek.
Het nummer ontstond in samenwerking met Trent Reznor de oprichter, voorman en het breind achter de muziek van de alternative Rockband “Nine Inch Nails”, het laat een Bowie horen die kritisch kijkt naar globalisering en de invloed van Amerikaanse cultuur. De tekst is scherp, bijna cynisch, maar ook observerend.
In deze fase is Bowie geen trendvolger meer, maar iemand die trends absorbeert en opnieuw vormgeeft. Hij beweegt zich moeiteloos mee met de jaren ’90 sound zonder zijn identiteit te verliezen. Dit nummer bewijst dat Bowie niet alleen een icoon van het verleden is, maar ook relevant blijft in een compleet nieuw muzikaal landschap.
Muzikaal is Turn It On Again bijzonder doordat het nummer grotendeels in een ongewone maatsoort staat, namelijk 13/8. Dat maakt het ritme net iets anders dan de meeste popliedjes uit die tijd. Toch klinkt het voor veel luisteraars heel natuurlijk, wat laat zien hoe inventief Genesis met ritmes en structuren omging.
Het nummer staat op de tiende studio-LP van Genesis, Duke, uit 1980. Dat album vormt een overgang tussen het symfonische werk uit de jaren zeventig en het meer toegankelijke popgeluid van de jaren tachtig. De band bestond toen uit Phil Collins, Tony Banks en Mike Rutherford. Turn It On Again werd een grote hit en groeide uit tot een van de bekendste nummers van Genesis, dat jarenlang een vaste plaats had in hun live-concerten.
Fijn dat u luistert naar De Discografie Van, het uitstapje van De Muziek Experts. In deze tweede aflevering staat de muziek van Genesis centraal.
De titel Land Of Confusion verwijst naar een wereld die volgens de band steeds onoverzichtelijker werd, met leiders die elkaar wantrouwden en een samenleving die voortdurend onder spanning stond. Daarmee kreeg het nummer een boodschap die destijds veel mensen aansprak.
Het nummer werd nog beroemder door de opvallende videoclip. Daarin verschijnen de bandleden en verschillende wereldleiders als karikaturale poppen in de stijl van het Britse satirische televisieprogramma Spitting Image. In de clip zie je onder andere een overdreven versie van de Amerikaanse president Ronald Reagan, wat de politieke satire van het nummer nog eens extra benadrukt.
Land Of Confusion werd een internationale hit en liet zien hoe Genesis in de jaren tachtig popmuziek kon combineren met maatschappelijke thema’s.
U luistert naar De Discografie Van, de spin-off van De Muziek Experts. In deze tweede uitzending duiken we in de rijke discografie van Genesis.
Het lied gaat over iemand die volledig in de ban raakt van een mysterieuze aantrekkingskracht, een soort ongrijpbare invloed die iemand op je kan hebben. In de tekst wordt dat beschreven als een “onzichtbare aanraking”, iets wat je niet kunt verklaren maar waar je toch niet aan kunt ontsnappen. Het thema draait dus om fascinatie en verleiding, maar ook om het idee dat sommige gevoelens moeilijk onder woorden te brengen zijn.
Muzikaal is Invisible Touch een perfect voorbeeld van de meer popgerichte stijl die Genesis in de jaren tachtig ontwikkelde. De synthesizers van Tony Banks, het herkenbare drumgeluid van Phil Collins en de melodieuze baslijnen van Mike Rutherford zorgen samen voor een strak en toegankelijk geluid.
Het album Invisible Touch werd uiteindelijk het best verkochte album uit de geschiedenis van Genesis en bevatte meerdere hits. Daarmee bewees de band dat ze na hun symfonische beginjaren ook in het poptijdperk een enorme impact konden hebben.
De titel Squonk verwijst naar een mythisch wezen uit de folklore van de Amerikaanse staat Pennsylvania. Volgens de legende is de squonk een droevig dier dat zich schaamt voor zijn uiterlijk en daarom voortdurend huilt. Wanneer iemand het probeert te vangen, lost het wezen simpelweg op in zijn eigen tranen. Genesis gebruikte deze merkwaardige legende als inspiratie voor het nummer.
In de tekst symboliseert de squonk mensen die worstelen met onzekerheid en zelftwijfel. Muzikaal bouwt het nummer langzaam op, met een krachtige gitaarriff en een stevige ritmesectie die uiteindelijk uitmondt in een groots refrein.
De naam Squonk werd later ook gebruikt door een Nederlandse coverband die zich specialiseerde in het spelen van Genesis-muziek. Daarmee kreeg het nummer zelfs een klein stukje Nederlandse muziekgeschiedenis.
Je luistert naar De Discografie Van, de spin-off van De Muziek Experts. Dit is uitzending twee, en die staat helemaal in het teken van Genesis.
Het nummer is geschreven door toetsenist Tony Banks en staat bekend om zijn warme melodie en dromerige sfeer. In de tekst wordt een moment van verlies en verwarring beschreven, waarbij iemand beseft dat alles wat vertrouwd leek ineens verdwenen is. Tegelijkertijd zit er ook een gevoel van hoop in, alsof er na de chaos toch weer licht verschijnt.
De titel Afterglow verwijst naar het nagloeien van een ervaring. Dat kan het gevoel zijn dat je overhoudt na een intens concert, een bijzondere avond of een emotionele gebeurtenis. Die echo van een ervaring blijft nog even hangen, zelfs wanneer het moment zelf al voorbij is.
In de live-optredens van Genesis groeide Afterglow uit tot een geliefd slotnummer. Het rustige begin en het krachtige einde maakten het tot een indrukwekkend moment in hun concerten, waarbij het publiek vaak nog even bleef nagenieten van de muziek.
Firth of Fifth is een van de meest geliefde progrockstukken van Genesis en verscheen in 1973 op het album Selling England by the Pound. Het nummer begint met een klassiek aandoende pianointro van Tony Banks, bijna alsof je een concertzaal binnenloopt waar een symfonieorkest zich al warm speelt. Die opening zet meteen de toon voor een compositie die bijna negen minuten lang verschillende muzikale werelden met elkaar verbindt.
Halverwege komt een van de beroemdste momenten uit het Genesis-oeuvre: de lange, lyrische gitaarsolo van Steve Hackett. Die solo klinkt bijna als een zingende melodie en groeide uit tot een vaste favoriet bij fans. Tekstueel schetst Peter Gabriel een beeld van een rivier die door het Engelse landschap stroomt, met een lichte melancholie over een wereld die langzaam verandert.
Met zijn afwisseling van zachte passages en krachtige bandstukken laat Firth of Fifth perfect horen waarom Genesis in de jaren zeventig tot de absolute top van de progressieve rock behoorde.
Fijn dat u luistert naar De Discografie Van, het muzikale uitstapje van De Muziek Experts. In deze tweede uitzending staat één band centraal: Genesis.
Dit nummer opent het ambitieuze dubbelalbum The Lamb Lies Down on Broadway uit 1974, een conceptplaat die het verhaal vertelt van Rael, een straatjongen uit New York die een surrealistische reis beleeft door een bizarre onderwereld. Het titelnummer zet meteen de sfeer neer: een strak ritme, een herkenbare pianolijn van Tony Banks en de theatrale zang van Peter Gabriel.
Voor Genesis was dit album een enorm project, zowel muzikaal als visueel. Tijdens de tour verschenen er grote projecties en theatrale kostuums op het podium, iets wat destijds vrij revolutionair was in de rockwereld. Kort na deze plaat zou Peter Gabriel de band verlaten, waardoor The Lamb Lies Down on Broadway ook een beetje het sluitstuk werd van de eerste Genesis-periode.
Het nummer zelf bleef echter een klassieker en laat perfect horen hoe Genesis storytelling en muziek tot één groot avontuur wist te maken.
Met Mama slaat Genesis in 1983 een compleet andere richting in. Het nummer staat op het album Genesis en laat horen hoe de band zich ontwikkelde van progressieve rockgroep naar een meer moderne, elektronische pop- en rocksound.
Het begint met een donkere drumcomputer en een dreigende synthesizerlijn van Tony Banks. Daaroverheen zingt Phil Collins een tekst die gaat over obsessie en verlangen, verteld vanuit het perspectief van een jonge man die gefascineerd raakt door een oudere vrouw. Het meest opvallende moment komt wanneer Collins plots dat bijna manische, lachachtige geluid laat horen – een effect dat hij kreeg door te experimenteren met echo en galm in de studio.
Mama werd een grote hit in Europa en bereikte in Nederland zelfs de nummer-1 positie. Live groeide het uit tot een indrukwekkende openingssong van concerten, waarbij de spanning langzaam werd opgebouwd totdat de band vol losbarstte.
Het nummer laat zien hoe Genesis in de jaren tachtig nog steeds vernieuwend kon zijn, maar nu met een rauwere, modernere energie.
Welkom bij De Discografie Van, de spin-off van De Muziek Experts. U hoort aflevering twee, en die draait helemaal om de muziek van Genesis.
Dit nummer is niet helemaal kloppend in onze Genesis special, maar het is wel een van de bekendste nummers van Phil Collins, die toch de meeste jaren in Genesis zat. In The Air Tonight verscheen in 1981 op zijn eerste soloalbum Face Value. Collins schreef het nummer in een periode waarin zijn huwelijk net was stukgelopen, en die emotie hoor je duidelijk terug in de spanning die langzaam wordt opgebouwd.
De song begint heel minimalistisch met een eenvoudige drumcomputer en mysterieuze synthesizers. Phil zingt bijna fluisterend, alsof hij een verhaal vertelt dat steeds zwaarder wordt. En dan komt het moment waar iedereen op wacht: rond drie minuten en veertig seconden barst plots die beroemde drumfill los. Een explosie van geluid die sindsdien een van de meest iconische drumfragmenten uit de popmuziek is geworden.
Hoewel het een solonummer is, laat het ook zien hoe groot de invloed van Phil Collins binnen Genesis was.
Dan nu het laatste nummer van vanavond, en dat is er één waar we normaliter ook de muziek experts mee afsluiten, namelijk Duke’s End.
En dat vormt tevens ook de krachtige afsluiting van het album Duke uit 1980. Het is eigenlijk het muzikale slotstuk van een reeks nummers die samen een soort mini-verhaal vormen binnen de plaat. Het album markeerde een overgangsperiode voor Genesis: de progressieve roots waren er nog, maar de band begon steeds toegankelijker te klinken.
Duke’s End is grotendeels instrumentaal en laat de band nog één keer volledig losgaan. Tony Banks speelt grote, symfonische synthesizerakkoorden, Mike Rutherford legt daar stevige baslijnen onder en Phil Collins drijft het geheel vooruit met energiek drumwerk. Het nummer verwijst muzikaal terug naar eerdere stukken op het album, waardoor het voelt alsof alle muzikale thema’s nog één keer samenkomen.
Voor veel fans is dit een bewijs dat Genesis zelfs in hun meer commerciële periode nog steeds de muzikale ambitie van hun progrockverleden kon laten horen. Duke’s End is daarmee niet alleen een afsluiter van een album, maar ook een brug tussen twee tijdperken van de band.
U luistert naar De Discografie Van, het kleine broertje van De Muziek Experts. In deze tweede uitzending nemen we u mee door de discografie van Genesis.
“Shadow Song stamt uit de begintijd van Supertramp, van hun titelloze debuutalbum uit 1970. Een plaat die vandaag de dag vooral interessant is omdat je hier een band hoort die nog zoekende is naar haar identiteit. Geen iconische Wurlitzer-piano’s of radiovriendelijke refreinen, maar een meer ingetogen, soms zelfs wat melancholische sound. Shadow Song past daar perfect bij: het nummer ademt onzekerheid, introspectie en voorzichtig experiment.
In deze periode was Supertramp sterk beïnvloed door progressieve rock en singer-songwritertradities, met teksten die meer naar binnen gericht zijn dan later het geval zou zijn. De zon scheen inderdaad nog niet vol op deze band, maar achteraf hoor je hier wel de kiem van wat zou komen: sterke melodieën, gelaagde arrangementen en een duidelijke drang om meer te zijn dan zomaar een rockgroep.
Wanneer je de band later live zag, zoals in Ahoy in 1979, kreeg zo’n vroeg nummer ineens extra betekenis. Dan hoor je hoe ver ze gekomen zijn, maar ook hoe stevig de fundamenten al lagen. Shadow Song is geen hit, geen publieksfavoriet, maar wel een belangrijk hoofdstuk in het verhaal van een band die uiteindelijk wereldfaam zou bereiken.”
“Times Have Changed komt van het tweede album Indelibly Stamped uit 1971, een plaat die vooral bekend werd door zijn opvallende hoes, maar muzikaal nauwelijks indruk maakte bij het grote publiek. Toch is dit album cruciaal om te begrijpen waarom Supertramp later zo’n scherpe koerswijziging maakte. De band probeerde hier nog verschillende stijlen uit, variërend van bluesrock tot meer psychedelische invloeden, zonder dat alles echt samenkwam.
Dit nummer laat horen dat Supertramp al wél bezig was met thematiek die later beter zou landen: verandering, tijdsgeest en het gevoel dat de wereld sneller draait dan je kunt bijhouden. Muzikaal is Times Have Changed nog wat rauw en ongepolijst, maar juist dat maakt het interessant. Het klinkt als een band die voelt dat er iets moet veranderen, maar nog niet precies weet hoe.
Achteraf gezien is dit album een noodzakelijk struikelblok. Het commerciële falen zorgde ervoor dat de band zich heruitvond, leden wisselde en uiteindelijk een veel strakker, herkenbaarder geluid ontwikkelde. Zonder Indelibly Stamped en nummers als Times Have Changed was de latere doorbraak waarschijnlijk nooit zo overtuigend geweest.”
“Met School opent Supertramp in 1974 hun absolute doorbraakalbum Crime of the Century. En vanaf de eerste seconden is duidelijk: dit is een andere band. De iconische harmonica-intro, de dynamische opbouw en de thematische scherpte maken dit tot een van hun meest indrukwekkende composities.
Het nummer behandelt het schoolsysteem als metafoor voor conformisme en sociale druk. Vooral in het Engeland van de jaren zestig en zeventig, met strenge regels, uniformen en hiërarchieën, was school voor veel jongeren een beklemmende ervaring. School verwoordt dat gevoel van opgesloten zitten, niet alleen letterlijk, maar ook mentaal.
Muzikaal laat Supertramp hier alles samenkomen: progressieve structuren, toegankelijke melodieën en een perfecte balans tussen spanning en emotie. Dit is geen simpel rockliedje, maar een zorgvuldig opgebouwde reis. School zette meteen de toon voor Crime of the Century en maakte duidelijk dat Supertramp volwassen was geworden. Dit nummer is niet alleen een albumopener, maar een artistiek statement.”
“Sister Moonshine komt van het album Crisis? What Crisis? uit 1975, een plaat die voortborduurt op het succes van Crime of the Century, maar minder uitgesproken hits bevat. Toch is dit album inhoudelijk interessant, omdat de band hier zoekt naar balans tussen commercie en artistieke vrijheid.
Dit nummer heeft een dromerig, bijna spiritueel karakter en onderscheidt zich door zijn rustige opbouw en warme melodie. Sister Moonshine voelt als een moment van reflectie, een adempauze in een wereld die steeds chaotischer wordt. De tekst suggereert escapisme, het verlangen naar eenvoud en rust, iets wat midden jaren zeventig bij veel luisteraars herkenning opriep.
Hoewel het nummer nooit een grote hit werd, laat het wel zien hoe veelzijdig Supertramp was. Ze konden rocken, ze konden maatschappijkritisch zijn, maar ze konden ook verstillen. Sister Moonshine is daarmee een typisch voorbeeld van een albumtrack die misschien niet direct opvalt, maar bij herbeluistering steeds meer waardering afdwingt.”
“Give a Little Bit uit 1977 is zonder twijfel een van de meest herkenbare nummers van Supertramp. Afkomstig van het album Even in the Quietest Moments, laat dit lied de band op haar meest toegankelijke en sympathieke manier horen. Het nummer draait om geven, openheid en menselijkheid, thema’s die eenvoudig klinken, maar tijdloos blijken.
De akoestische gitaarintro en het lichte, optimistische karakter maken dit tot een typisch Supertramp-nummer dat moeiteloos overeind blijft, decennia later. Wat deze song bijzonder maakt, is dat hij geen cynisme nodig heeft om impact te maken. In een tijd waarin veel rockmuziek steeds grootser en complexer werd, koos Supertramp hier juist voor eenvoud.
Live bleef Give a Little Bit altijd een publieksfavoriet, juist omdat het zo direct en oprecht is. Het nummer staat symbool voor de fase waarin Supertramp niet alleen artistiek, maar ook commercieel volledig gesetteld was. Dit was een band die wist wat ze kon, en dat met vertrouwen en klasse bleef uitdragen.”
“Babaji is misschien wel een van de meest intrigerende nummers uit het Supertramp-oeuvre. Ook afkomstig van Even in the Quietest Moments laat dit lied horen hoe de band openstond voor spirituele en culturele invloeden van buiten de westerse popmuziek. De titel verwijst naar Mahavatar Babaji, een spirituele figuur uit de Indiase traditie.
In de jaren zeventig was die belangstelling voor oosterse filosofie en spiritualiteit wijdverbreid in de popmuziek. Supertramp benadert dit thema niet zweverig, maar eerder observerend en respectvol. Muzikaal is Babaji strak en ritmisch, met een bijna hypnotiserende drive die het spirituele karakter ondersteunt.
Het nummer laat zien dat Supertramp meer was dan alleen een hitmachine. Ze durfden thema’s aan te snijden die buiten de gebaande paden lagen, zonder hun eigen identiteit te verliezen. Babaji bewijst dat invloeden uit andere culturen niet oppervlakkig hoeven te zijn, maar juist verdieping kunnen brengen in zowel muziek als boodschap.”
“The Logical Song is zonder twijfel een van de meest herkenbare en inhoudelijk sterke nummers van Supertramp. Het verscheen in 1979 op Breakfast in America en werd geschreven door Roger Hodgson, die hier sterk put uit zijn eigen jeugd en schooltijd. De tekst beschrijft hoe idealisme, nieuwsgierigheid en verwondering langzaam plaatsmaken voor regels, cijfers en verwachtingen.
Het lied is een scherpe kritiek op hoe het onderwijs- en maatschappijsysteem jonge mensen vormt tot functionerende volwassenen, maar hen tegelijkertijd iets essentieels ontneemt. Zinnen als “please tell me who I am” raken aan een universeel gevoel van vervreemding, zeker in een tijd waarin succes steeds vaker meetbaar moet zijn.
Muzikaal is The Logical Song briljant opgebouwd: een bijna speelse synthesizerlijn, strak ritme en een refrein dat blijft hangen, terwijl de boodschap allesbehalve licht is. Het contrast tussen vorm en inhoud is typisch Supertramp en precies wat dit nummer tijdloos maakt. Het werd een wereldwijde hit, maar bleef tegelijkertijd een inhoudelijk statement.”
“Lord Is It Mine laat een andere kant van Supertramp horen. Dit nummer, geschreven door Rick Davies, komt eveneens van Breakfast in America en is ingetogen, persoonlijk en reflectief. Waar veel nummers op dit album sprankelen en ironisch zijn, kiest Davies hier voor rust en twijfel.
De tekst draait om onzekerheid, verantwoordelijkheid en het zoeken naar betekenis. Het gaat over relaties, gemiste kansen en het besef dat het leven niet altijd te sturen is. Davies’ stem klinkt hier kwetsbaar en doorleefd, wat perfect past bij de sobere muzikale begeleiding.
Dit nummer benadrukt het creatieve verschil tussen Davies en Hodgson: waar Hodgson vaak filosofisch en jeugdgericht schreef, was Davies meer aards, introspectief en volwassen. Lord Is It Mine is geen hit, maar wel een sleuteltrack om Supertramp te begrijpen als band met meerdere zielen. Juist in de stilte van dit nummer hoor je hun klasse.”
“Bloody Well Right is een van de vroegere publieksfavorieten van Supertramp en verscheen oorspronkelijk op Crime of the Century uit 1974. Het nummer betekende hun eerste echte doorbraak in de Verenigde Staten en liet horen dat de band ook rauwer en steviger kon klinken.
De tekst is deels autobiografisch en gaat over frustratie, erkenning en het gevoel niet serieus genomen te worden, zeker in de beginjaren waarin succes nog uitbleef. Die boosheid hoor je terug in de felle piano-aanvallen en de strakke ritmesectie.
Muzikaal is dit een nummer waarin Supertramp rockt zonder hun melodische kracht te verliezen. Bloody Well Right werd live vaak uitgesponnen en groeide uit tot een vast onderdeel van hun concerten. Het laat horen dat Supertramp niet alleen de band was van gevoelige teksten en fraaie refreinen, maar ook van energie en overtuiging.”
“Dit nummer komt van Crime of the Century en is opnieuw geschreven door Rick Davies. Put On Your Old Brown Shoes is een ironisch en licht cynisch lied over aanpassing en maatschappelijke verwachtingen. De titel suggereert al dat het soms eenvoudiger is om terug te grijpen op oude zekerheden dan risico’s te nemen.
Davies beschrijft hoe mensen zichzelf verliezen in routines, werk en sociale rollen. Het nummer past perfect binnen de thematiek van het album, waarin vervreemding en druk van buitenaf centraal staan.
Muzikaal is het nummer strak, ritmisch en gedreven, met een duidelijke jazz- en bluesinvloed. Het is geen uitschieter in populariteit, maar wel een belangrijk puzzelstuk binnen Crime of the Century. Het onderstreept dat dit album niet alleen sterke singles bevatte, maar ook inhoudelijk samenhing als geheel.”
“Breakfast in America is de titeltrack van het album dat Supertramp naar wereldfaam bracht. Het nummer klinkt vrolijk, bijna luchtig, maar zit vol ironie.
De tekst schetst een karikatuur van de Amerikaanse droom, gezien door Europese ogen. Luxe, succes en status worden hier subtiel gerelativeerd.
Roger Hodgson schreef het nummer vanuit een mengeling van fascinatie en kritiek. Amerika was voor veel Britse bands het beloofde land, maar ook een cultuur vol uitersten. Die spanning hoor je terug in de speelse melodie en de scherpe tekstregels.
Muzikaal is het een perfect popliedje: compact, catchy en intelligent opgebouwd. Breakfast in America laat zien hoe Supertramp complexe ideeën wist te verpakken in toegankelijke muziek. Het is precies die combinatie die het album zo succesvol maakte.”
“Goodbye Stranger is een bijzonder passende afsluiter voor een special over Supertramp. Het nummer verscheen in 1979 op het album Breakfast in America — een plaat waarop de band commercieel op het absolute hoogtepunt stond, maar waar inhoudelijk ook al duidelijke spanningen onder het oppervlak voelbaar waren.
De tekst van Goodbye Stranger gaat over afscheid, vervreemding en het besef dat je niet overal bij kunt blijven horen. Dat thema krijgt extra lading als je kijkt naar de interne verhoudingen binnen de band. De creatieve tweestrijd tussen Roger Hodgson en Rick Davies, die Supertramp zo uniek maakte, begon in deze periode steeds duidelijker te schuren.
Muzikaal is het nummer een schoolvoorbeeld van Supertramp op z’n best: een strak ritme, herkenbare Wurlitzer-klanken en een refrein dat moeiteloos blijft hangen, terwijl de tekst allesbehalve licht is. Het contrast tussen de opgewekte sound en het melancholische onderwerp maakt Goodbye Stranger zo sterk.
Achteraf gezien voelt het nummer bijna profetisch. Niet lang na deze succesperiode zou Hodgson de band verlaten, en daarmee kwam een einde aan het klassieke Supertramp-geluid. Als slot van deze special is Goodbye Stranger dus meer dan een mooi lied: het is een afscheid met betekenis, van een tijdperk waarin vakmanschap, melodie en inhoud hand in hand gingen. Een laatste groet, stijlvol en oprecht — precies zoals Supertramp het zelf zou hebben bedoeld.”
“A Soapbox Opera komt van Crisis? What Crisis? uit 1975 en is een typisch voorbeeld van Supertramps maatschappijkritische kant. Het nummer richt zich op religieuze schijnheiligheid en het gemak waarmee mensen grote woorden gebruiken om zichzelf belangrijk te maken.
De titel verwijst naar iemand die vanaf een zeepkist zijn waarheid verkondigt, zonder ruimte voor nuance. Dat sluit perfect aan bij het midden jaren zeventig groeiende wantrouwen tegenover autoriteit en instituties.
Muzikaal is het nummer compact, melodieus en licht ironisch. Het werd nooit een grote hit, maar is inhoudelijk scherp en laat zien hoe Supertramp maatschappelijke thema’s wist te verwerken zonder prekerig te worden. Juist die balans maakt dit nummer interessant.”
“Take the Long Way Home is opnieuw een song van Roger Hodgson en eveneens afkomstig van Breakfast in America. Het nummer gaat over ontsnapping, zowel letterlijk als figuurlijk. De hoofdpersoon kiest ervoor om niet direct naar huis te gaan, om confrontaties en verwachtingen even te ontlopen.
De tekst raakt aan thema’s als eenzaamheid, relaties en het gevoel gevangen te zitten in een leven dat aan de buitenkant geslaagd lijkt. Dat maakt het nummer herkenbaar voor veel luisteraars, zeker achteraf.
Muzikaal is dit Supertramp op hun meest verfijnde: een warme saxofoonlijn, subtiele synthesizers en een melodie die moeiteloos blijft hangen. Take the Long Way Home is een van die nummers die steeds opnieuw betekenis krijgt, afhankelijk van waar je zelf staat in het leven.”
We zeggen vaak dat we verder zijn gekomen. Dat we geleerd hebben van het verleden. Dat we slimmer, beschaafder en rationeler zijn geworden. Maar als je goed kijkt, lijken we vooral beter te zijn geworden in het verpakken van dezelfde fouten.
We praten over vrijheid, maar bouwen steeds meer regels. Over veiligheid, maar accepteren steeds meer controle. Over samenleven, terwijl het wij-zij-denken overal opduikt. En wie daar vragen bij stelt, krijgt al snel het label lastig, naïef of gevaarlijk.
We noemen het realisme. Of noodzaak. Of gewoon hoe de wereld nu eenmaal werkt. Maar misschien is dat gemakzucht. Misschien weten we heel goed wat rechtvaardig is, maar vinden we het lastig om het consequent toe te passen. Vooral als het ons iets kost.
Vooruitgang klinkt logisch, maar blijkt kwetsbaar. Ze verdwijnt niet met een knal, maar met kleine stapjes. Met regels die net iets strakker worden. Met woorden die net iets harder klinken. Met grenzen die steeds normaler lijken.
Misschien is de echte vraag niet hoe modern we zijn geworden, maar hoe menselijk we durven te blijven. Juist wanneer dat schuurt. Juist wanneer het ongemakkelijk wordt.
Want alles wat vanzelfsprekend leek, blijkt dat nooit te zijn geweest.
De ontsporingen van mensen die andere mensen niet menselijk genoeg vinden in hun ogen en daarachter vaak verfomfaaide hersenpannen, barsten opnieuw los in dit net ontkiemende jaar 2026. De mensheid leeft heden ten dage in een steeds modernere tijd met uitvindingen op medisch en technisch gebied. Maar het lijkt alsof tegelijkertijd de Hoekse en Kabeljauwse twisten gewoon doorgaan. Er zijn te veel oorlogen. Al eeuwenlang. En nog steeds lijkt er geen doorbraak te zijn om conflicten op een modernere, menselijkere manier op te lossen. Terwijl vrijwel iedereen uiteindelijk hetzelfde wil: een gezapig leven met voldoende eten, drinken, verwarming, huisje, boompje, beestje.
Waarom wij dat als mensheid nog steeds niet kunnen, en sommigen het zelfs niet willen, is voor mij een van de raadselen van deze steeds armer wordende aarde. Het gaat niet alleen om conflicten tussen landen of tussen groepen andersdenkenden binnen zo’n land. Ook worden machteloze mensen opgeofferd door nietsontziende regimes die bepalen hoe je moet denken en leven, bedacht door een enkeling. Daar moet je aan voldoen. Doe je dat niet, dan word je opgesloten, worden gewonden uit ziekenhuizen gehaald of worden medebewoners zonder excuus, proces of plausibele reden op straat neergeschoten.
Natuurlijk bestaan er verschillende waarden, vaak bepaald door de plek waar je opgroeit. Etnische verschillen, ideologische verschillen, mensbeelden over vrijheid, gezag, seksualiteit, religie en je plaats binnen een gemeenschap met rechten en plichten. Die problematiek wordt niet opgelost door er alleen over te praten. We zouden elkaar moeten kunnen leren begrijpen en elkaar in ieder geval moeten meegeven dat je een uitgangspunt nodig hebt om verder te komen. Leven doen we allemaal tijdelijk. Laten leven zou een dragend uitgangspunt moeten zijn, en dat eigenlijk al lang moeten zijn.
Ik las onlangs wat ik al dacht, en dat een stuitend voorbeeld is van een foute insteek om mensen nader tot elkaar te brengen. Op Russische scholen moeten leraren hun lessen filmen en doorsturen naar een soort politbureau. Er vindt militaire indoctrinatie plaats door marcheren op schoolpleinen, en jongens worden na het behalen van hun diploma rechtstreeks het leger ingetrokken. Dat is fout. Toch snapt niet iedereen dat, of durft men niet mans of vrouws genoeg te zijn om zich daartegen te verzetten.
Mensen moeten elkaar eerlijk en recht in de ogen kijken en elkaar bijstaan. Dat moet beginnen op school en in gezinnen. Misschien ligt daar ook een taak voor de Verenigde Naties, om zo meer te kunnen bijdragen aan een vrediger wereld. Te beginnen met respect voor meerdere ideeën in plaats van één dogma, zoals het idee dat onderdrukking tot iets goeds of nuttigs leidt. Dat idee heeft zijn langste tijd gehad wanneer het te veel slachtoffers maakt binnen de eigen bevolking. Minder onderdrukking betekent meer vrede, meer kapitaal voor de mensheid, en een wapenwedloop die ondergeschikt wordt. Leven en laten leven moet worden geleerd.
We zeggen graag dat kunst vooruit moet. Dat ze moet vernieuwen, verrassen, schuren. Maar eerlijk is eerlijk: we bedoelen dat meestal alleen zolang het ons niet te veel moeite kost. Zolang het herkenbaar blijft. Zolang we kunnen zeggen: ja hoor, snap ik. Zodra kunst echt verandert, echt loskomt van wat we gewend zijn, wordt het ongemakkelijk. Dan noemen we het moeilijk. Of elitair. Of doen we alsof het een grap is die we niet willen begrijpen.
Vooruitgang klinkt mooi, maar vraagt iets van ons. Geduld. Aandacht. De bereidheid om niet meteen te oordelen. En dat is lastig in een tijd waarin alles snel moet, duidelijk moet zijn en vooral direct moet bevallen. Kunst die niet meteen werkt, wordt al snel aan de kant geschoven.
Toch is echte vernieuwing zelden comfortabel. Ze begint vaak met weerstand. Met onbegrip. Met de vraag: waarom zou dit kunst zijn? Misschien zit de waarde van kunst niet in het antwoord, maar in die vraag zelf. In het moment waarop je even niet zeker weet wat je ziet. Waarop je moet blijven kijken, ook al wil je eigenlijk afhaken.
Misschien is kunst er niet om ons gerust te stellen, maar om ons wakker te houden.
Door een vorige column van mij over de evolutie van de onderbroek naar slip en draagveter in onze steeds modernere tijden wil ik het nu hebben over een vergelijkbaar verschijnsel in de kunst. Als voorbeeld en inspiratiebron neem ik graag een naamgenoot van mij. Het gaat hier om Piet Mondriaan, die leefde en werkte tussen 1872 en 1944. Hij werd 72 jaar en werkte in Nederland en Frankrijk aan zijn steeds veranderende oeuvre.
Piet werd schilder, geïnspireerd door oom Frits, die hem als tekenaar hielp bij zijn ontwikkeling in de schilderkunst. Piet schilderde eerst realistisch en maakte schilderijen van plekken langs de Amstel, toen hij als student in Amsterdam woonde op verschillende adressen. Zo had hij ook verschillende vriendinnen. Hij schilderde veel en goede portretten in opdracht om in zijn levensonderhoud te kunnen voorzien. Je kunt de werken van Piet Mondriaan in drie perioden rangschikken. Hij ging vanuit het realisme naar een Franse variant van het pointillisme en vervolgens naar het kubisme. Zo werd wat hij op doek zette steeds abstracter, waardoor hij wereldberoemd is geworden.
En natuurlijk door zijn keuze voor de drie primaire kleuren rood, blauw en geel, die heel bepalend waren en veel navolging kregen in artikelen die vooral na zijn dood terugkwamen in speelgoed, mode en meubelen. Je moet maar durven, heb ik wel eens over hem gehoord, maar dat was het niet. Hij kwam daar op uit in zijn zoektocht naar verbeelding van de werkelijkheid.
Piet verhuisde tweemaal naar Parijs, in 1911 en 1919. Door de Eerste Wereldoorlog, toen hij tijdelijk in Nederland was, kon hij pas veel later weer naar Parijs terugkeren en werkte hij veel in Domburg in Zeeland, waar een kunstkolonie was met onder meer zijn vrouwelijke collega Jacoba van Heemskerck, die ik ook nogal bewonder.
Bekende werken in chronologische volgorde zijn: Molen bij zonlicht uit 1908, Stilleven met gemberpot uit 1912, Schilderij 1, met alleen twee zwarte strepen in een wit veld, en Victory Boogie Woogie, met opgeplakte papierdelen. U kunt ze opzoeken, want wij kunnen ze hier niet laten zien.
Er zijn drie musea in Nederland waar zijn werken te bewonderen zijn. In Amersfoort, zijn geboorteplaats, is het Huis Mondriaan. In Winterswijk, waar hij woonde toen zijn vader daar hoofd van een school werd, kunt u de Villa Mondriaan bezoeken. De grootste Mondriaan-verzameling is te zien in het Haagse Kunstmuseum. Ik wil eindigen met een voorstel om u echt eens onder te dompelen in zijn werk. Zelf vind ik de pointillistische werken met veel zachtere kleuren indrukwekkend en heb ik zo een reproductie in mijn huis hangen. De lijst was duurder dan de reproductie, wat bij het werk van Piet Mondriaan precies andersom is: deze moderne meester uit een nabij verleden.
Een nieuw jaar heeft altijd iets geruststellends. Alsof de kalender zegt dat alles opnieuw kan beginnen. Nieuwe kansen, frisse moed, goede voornemens — en het idee dat het dit keer misschien net iets anders loopt. We wensen elkaar het beste en stappen daarna weer het gewone leven in.
Tegelijkertijd weten we ook: de wereld pauzeert niet omdat het januari is. Het nieuws gaat door, problemen blijven bestaan, en veel voelt vertrouwd, soms zelfs voorspelbaar. En toch denken we elk jaar weer dat het anders voelt. Dat we het beter begrijpen, of dat het ons minder raakt.
Misschien is dat geen naïviteit, maar hoop. Het geloof dat mensen blijven zoeken naar rust, veiligheid en een beetje geluk, ook als de werkelijkheid weerbarstig is.
Met dat spanningsveld tussen verwachting en werkelijkheid kijken we naar wat ons bezighoudt. Niet om het groter te maken, maar om het te benoemen. En soms is dat al genoeg.
In 2026 gaan we weer verder in een nieuw jaar. Na alle goede wensen rond kerst en nieuwjaar worden we al snel weer geconfronteerd met minder prettige zaken in het leven, van mensen en van groepen mensen.
Zoals elk jaar komt een aantal onderwerpen steeds terug in het nieuws. Er is veel nieuws in onze snelle, digitale maatschappij, en toch voelt het vaak bekend, terwijl het telkens net anders is dan we denken te begrijpen. Het gaat dan vooral om vervelende berichten, zoals de hoge kosten van leven: zorg, huur of hypotheek, boodschappen en andere vaste lasten, maar ook vervoer en abonnementen. Daarnaast zijn er overlijdens van mensen die ons raken, vermissingen, branden in huizen en bedrijven, brandstichting bij auto’s en aanslagen op woningen. Zaken die we dagelijks tot ons nemen, maar die eigenlijk minder zouden moeten voorkomen.
Ook zijn er mensen die vooral negatief opvallen: politici die angst oproepen, misdadigers, drugscriminelen en mensen die inbreken of anderen aanvallen, soms juist degenen die voor onze veiligheid zorgen, zoals politie, brandweer en ambulancepersoneel, maar ook zorgverleners, leraren en boa’s. Daarbij komen de steeds terugkerende misdrijven tegen vrouwen, en in mindere mate tegen mannen. En dan zijn er nog journalisten die onder druk staan en mensen die elders in de wereld honger lijden. Het is een lange lijst aan problemen.
Ik vraag me vaak af wat mensen bezielt om het leven van anderen zo te verstoren. Zelfs dictators zeggen dat ze handelen om het leven beter te maken, al lijkt het erop dat ze geen of slechte adviseurs hebben. Want als je mensen ernaar vraagt, wil vrijwel iedereen hetzelfde: een prettig, rustig of juist levendig leven, met een partner, familie en vrienden, en genoeg middelen om het leven draaglijk te maken.
Ik eindig met de woorden van een negentigjarige man, die in een ingezonden brief aan een krant schreef: “Geniet van de kleine dingen in je leven, want op een dag kijk je terug en besef je dat dit juist de grote dingen waren.“
Soms lijkt het alsof alles wat met cultuur te maken heeft automatisch goed en noodzakelijk is. Muziek moet gehoord worden, theater moet bezocht worden, en wie er niets mee heeft, zal het wel niet begrijpen. Alles moet een beleving zijn, liefst met sterren, recensies en een trailer.
Maar niet iedereen heeft altijd zin om eropuit te gaan, kaartjes te kopen en zich te laten uitleggen waarom iets bijzonder is. Soms is muziek gewoon muziek. Luisteren zonder context, zonder uitleg, zonder bijsluiter.
Theater is prachtig, zeggen we dan. Maar het vraagt tijd, aandacht en soms ook geld. Alsof ontspanning pas telt als je er iets van vindt.
Misschien is het prettig om naast al dat culturele enthousiasme ook ruimte te laten voor het kleine. Niet alles hoeft groots te zijn; soms is luisteren al een belevenis.
En vanuit die gedachte praat Piet nu rustig verder.
We zijn met De Muziek Experts in de eerste plaats een muziekprogramma. Maar er wordt ook gepraat. Over de muziek die we draaien en in columns over wat ons bezighoudt. De komende tijd is er veel nieuwe muziek om uit te kiezen en om naartoe te gaan. Als het gaat om echt door artiesten gemaakte muziek, is er momenteel een sterke lijst producties om uit te kiezen of je door te laten verrassen. Er zijn ook musicals met een serieuzere of historische insteek, maar daar gaan we het nu niet over hebben.
Ik noem een aantal musicals die momenteel lopen en de komende maanden nog te bezoeken zijn. Zo is er Malle Babbe, over het leven van Rob de Nijs. En Doe Maar, gespeeld in een vrij nieuw theater met gratis parkeergelegenheid. Dat ‘spelen’ is hier dubbel: acteurs vertellen een verhaal, maar ook muziek, stemmen en instrumenten doen hun werk. Meestal knap gedaan.
Daarnaast is er West Side Story, het succesverhaal uit de jaren vijftig over gangs in een Amerikaanse stadswijk, waarin liefde en conflict samenkomen, uitgevoerd door een jonge en talentvolle cast. Meer gericht op show en spektakel is Moulin Rouge, met veel aandacht voor entertainment en dansmuziek. The Wiz is vooral geschikt om met kinderen te bezoeken, met een sprookjesachtig verhaal en bekende muziek. Ook We Will Rock You, de Engelstalige musical met nummers van Queen, blijft een stevige aanrader. En tot slot is er het in musicalvorm gegoten levensverhaal van Jacques Brel, de Belgische zanger die in het Frans en Nederlands zijn vaak intense en romantische liedjes vertolkte.
Wie een theaterbezoek te ver, te duur of minder aantrekkelijk vindt, kan altijd nog een livealbum opzetten om die wisselwerking tussen artiest en publiek te ervaren. Wij bevelen Deep Purple – Live in Japan en Pink Floyd – Live in Pompeii van harte aan. Ook Eagles Live, Peter Frampton Comes Alive, Golden Earring – Live en Bruce Springsteen Live 1975–85 zijn het beluisteren meer dan waard. Geniet er in ieder geval, musical of plaat, eens rustig en lang van.
