de Muziek Experts afspeellijst
datum: 18-08-2026
uitzending nr: 580
Leuk begin van ons programma met dat even aftellen, 5-4-3-2-1 door Manfred Mann.
De in Johannesburg geboren die naar Engeland verhuisde en daar vormde hij met Mike Hugg de basis van de band.
Dit nummer werd geschreven als herkenningsmelodie voor het Britse popprogramma Ready Steady Go! en werd in 1964 hun eerste grote hit: nummer vijf in Engeland.
De stuwende mondharmonica, Paul Jones’ stem en dat aftellen maken het nog altijd een perfecte plaat om een uur muziek mee te openen.
EERSTE SPREEK
Cultuur (kort)
In Cultuur onderzoekt Piet hoe slim kunstmatig mag worden voordat wij zelf domweg stoppen met controleren.
Uitspraak (kort)
In Piets uitspraak kijkt Piet hoe dichters vuur niet alleen beschrijven, maar ook gebruiken om verlies, herinnering en een nieuw begin woorden te geven.
Co-originele (kort)
Welke Britse nummer 1 begon bij een god uit de hel en kreeg elf jaar later in New York hoekige dansschoenen aangetrokken? Je hoort het in de Co-Originele!
Hitmix
Onze hitmix reist van psychedelisch vuur via symfonische en Keltische landschappen naar Spaanse schaduwen, fonkelnieuwe funk, Hollies-harmonie en scherp Nederlands cabaret.
Eerst de echte originele en bekendste song over vuur: Fire van The Crazy World of Arthur Brown.
In 1968 werd het een Britse nummer 1.
Met Vincent Cranes dreigende orgel, Browns theatrale stem en zijn brandende hoofdtooi werd dit bijna een klein griezelstuk op muziek.
Nu hoort u wat er elf jaar later van werd gebouwd.
Een sterke hit is geen garantie voor succes met een cover, zeker niet in een andere stijl.
De Franse Lizzy Mercier Descloux nam Fire in 1979 mee naar de New Yorkse no-wavewereld en veranderde het in hoekige disco, funk en punk.
Geen hit, wel een avontuurlijke cultversie die het origineel dansschoenen aantrekt.
CULTUUR
Introductie [Bas]
Een artiest had vroeger één groot voordeel: als een plaat vals klonk, wist je tenminste wie je de schuld kon geven.
De naam stond op de hoes, de muzikanten in kleine letters achterop en ergens zat een producer die beweerde dat het expres zo bedoeld was.
Tegenwoordig is de maker steeds vaker onzichtbaar.
We horen een stem, zien een gezicht en lezen een tekst, maar weten niet altijd meer wie er werkelijk achter zit.
Dat is niet alleen een technisch probleem, het raakt ook aan vertrouwen.
Kunst mag ons bedriegen.
Sterker nog, een goede film of een mooi lied doet dat voortdurend.
Maar er is een verschil tussen je vrijwillig laten meenemen in een verhaal en ongemerkt worden misleid over wie dat verhaal heeft gemaakt.
De vraag is daarom niet of techniek in kunst thuishoort.
Muziek heeft altijd instrumenten, studio’s en slimme trucs gebruikt.
De vraag is wie verantwoordelijkheid neemt wanneer een truc een identiteit wordt.
Op 2 augustus zijn in de Europese Unie nieuwe transparantieregels voor bepaalde AI-inhoud gaan gelden.
De wet loopt dus inmiddels mee, maar gezond wantrouwen blijft gratis.
In cultuur kijkt Piet hoe mens en machine elkaar kunnen helpen, zonder dat de mens zijn naam, stem of verstand bij de garderobe hoeft af te geven.
Titel
AI al inzetbaar als artiest en hacker!
Cultuur [Piet]
P: De snelle opkomst van kunstmatige intelligentie roept veel vragen op. Wij geven daar graag antwoord op.. zover wij dat weten althans!
B: Wat zijn bijvoorbeeld autonome AI-agenten?
P: Dat zijn computerprogramma’s die zelfstandig opdrachten uitvoeren, zonder dat een mens iedere stap apart hoeft goed te keuren.
In verkeerde handen kunnen zulke programma’s computersystemen binnendringen of in korte tijd grote hoeveelheden informatie verzamelen.
B: En wat is generatieve AI?
P: Dat is kunstmatige intelligentie die zelf teksten, afbeeldingen, muziek, video’s en stemmen kan maken.
Deze techniek kan zelfs artiesten en bekende personen nadoen.
Soms gebeurt dat zo overtuigend dat echt en nep bijna niet meer van elkaar te onderscheiden zijn.
B: Hoe moeten gewone burgers hiermee omgaan?
P: Door kritisch te blijven, sterke wachtwoorden te gebruiken en verdachte berichten of beelden niet zomaar te vertrouwen.
Een persoonlijke digitale controleur inhuren is voor de meeste mensen natuurlijk geen optie.
En eerlijk gezegd wil je ook niet de hele dag iemand naast je hebben die roept dat je wachtwoord uit 2007 echt niet meer kan.
B: Zijn er goede opleidingen om AI beter te begrijpen?
P: Ja, universiteiten en hogescholen bieden steeds meer opleidingen en cursussen over kunstmatige intelligentie, techniek en digitale veiligheid.
Maar één opleiding is niet genoeg.
De ontwikkelingen gaan zo snel dat deskundigen zich hun hele loopbaan moeten blijven bijscholen.
Wat vandaag modern is, kan morgen alweer digitale antiek zijn.
B: Kunnen we de experts op televisie, internet en in podcasts altijd vertrouwen?
P: Niet automatisch.
Veel mensen noemen zichzelf AI-deskundige, maar hun kennis en onafhankelijkheid verschillen.
Sommigen werken voor bedrijven, universiteiten of ministeries.
Daarom is het belangrijk om te weten wie hun werkgever is, waarop hun uitspraken zijn gebaseerd en of hun bevindingen door anderen worden gecontroleerd.
B: Hoe houden we experimentele AI veilig?
P: Door zulke programma’s eerst in een afgesloten digitale omgeving te testen.
Dat heet ‘sandboxing’.
De AI kan daarin opdrachten uitvoeren, maar krijgt niet zomaar toegang tot het internet of belangrijke computersystemen.
Zie het als een digitale zandbak: spelen mag, maar voorlopig wel onder toezicht.
B: Hoe weten we of muziek, kunst of een stem door AI is gemaakt?
P: Dat moet duidelijk worden vermeld. Goede etikettering helpt luisteraars en kijkers om te herkennen wat echt is en wat door een computer is gemaakt.
B: Hoe beschermen we gezichten en stemmen van mensen?
P: Met strengere regels tegen deepfakes.
Een deepfake is een nepvideo, nepfoto of geluidsopname waarin iemand iets lijkt te zeggen of doen wat nooit werkelijk is gebeurd.
B: Hoe voorkomen bedrijven grote digitale schade?
P: Door hun beveiliging te verbeteren en AI-systemen streng te controleren.
Een AI-agent kan binnen enkele uren duizenden handelingen uitvoeren.
De schade ontstaat daardoor snel, terwijl herstel dagen of zelfs maanden kan duren.
B: En wat doen we tegen hackers die systemen blokkeren en geld eisen?
P: Bedrijven moeten goede reservekopieën, beveiliging en noodplannen hebben, zodat ze minder afhankelijk worden van criminelen.
P: Kortom: duidelijke wetten, goede opleidingen, sterke beveiliging en onafhankelijke controles zijn hard nodig.
P: De belangrijkste les blijft daarom eenvoudig:
B: “AI kan fouten maken.
Controleer dus altijd veranderingen, verstoringen en reacties.”
P: Oftewel: AI kan veel, maar zelf blijven nadenken blijft voorlopig onmisbaar.
Dat was EPICA met T.I.M.E., afkomstig van hun negende album Aspiral uit 2025.
De punten in de titel zijn niet alleen versiering: T.I.M.E. staat voor Transformation, Integration, Metamorphosis en Evolution.
Vrij vertaald gaat het dus over veranderen, verwerken, een nieuwe vorm aannemen en verder groeien.
De band noemt zelf de kunst van het sterven als onderwerp, maar dan vooral figuurlijk: het oude ego moet plaatsmaken voordat een mens werkelijk kan veranderen.
Dat klinkt behoorlijk zwaar, en dat is muzikaal ook precies de bedoeling.
EPICA laat de heldere stem van Simone Simons botsen en samenvloeien met zware gitaren, orkestrale lagen en de grunts van Mark Jansen.
Daardoor voelt het nummer tegelijk dreigend en hoopvol.
De tijd loopt door, maar de vraag is wat je zelf achterlaat en wat je meeneemt.
De titel past bovendien bij Aspiral, een album rond vernieuwing en groei.
Geen gezellig klokje aan de muur dus, maar tijd als kracht die je dwingt om in beweging te komen.
En stilstand, daar maakt EPICA nu eenmaal zelden een ballad van.
GETEKEND LOESJE
Datum
18/08/2026
Tekst
De computer kan een stem namaken, maar kippenvel moet je nog altijd zelf krijgen.
Van Nederlandse symfonische metal gaan we naar de Duitse band Xandria.
De Ierse rivier Shannon is in dit lied vooral een beeld voor een mensenleven.
Vanaf de bron beweegt het water vooruit, langs bochten, donkere stukken en open landschappen, tot het uiteindelijk de zee bereikt.
Bandleider en componist Marco Heubaum noemt het een mooi, licht duister sprookje en vertelde dat dit het eerste nummer was dat voor het nieuwe album Eclipse werd geschreven.
Dat album verscheen twee weken geleden op 7 augustus.
Muzikaal hoor je precies waarom Xandria al jaren tussen metal en filmmuziek in woont: grote orkestrale klanken, stevige gitaren en de hoge, heldere stem van Ambre Vourvahis.
Ook de Keltische tin- en low whistles van gastmuzikant McAlbi geven het nummer zijn Ierse kleur.
Het is een lied over onderweg zijn, zonder dat iemand precies weet waar de rivier, of het leven, straks uitkomt.
Xandria met The Shannon’s Home.
Albion is een Engelse viermansgroep onder leiding van Joe Parrish-James die op doorbreken staat.
In hun muziek verbinden ze Britse volksverhalen en Arthurlegenden met folkrock en metal.
Black Lake staat op hun debuutalbum Lakesongs of Elbid uit 2024 en vertelt de Welshe legende van Llyn y Fan Fach.
Een man ontmoet bij het zwarte meer een mysterieuze vrouw, trouwt met haar, maar verliest haar na drie slagen die zonder reden zijn gegeven.
Hun zonen worden volgens de overlevering genezers.
Een tweede CD is mei dit jaar uitgekomen genaamd It was in the month may.
Een wereldhit van The Walker Brothers. Die nu goed past bij de branden die Europa teisteren.
Je ziet door de rook de zon niet eens meer.
Maar The Sun Ain’t Gonna Shine Anymore gaat over een verbroken liefde.
Zon en maan staan voor alles wat zijn glans verliest wanneer eenzaamheid overblijft.
Frankie Valli nam het lied in 1965 als eerste op, zonder groot succes.
The Walker Brothers maakten er een jaar later met Scott Walkers diepe stem en een volle orkestrale productie hun herkenningsnummer van.
Het stond vier weken op nummer één in Engeland.
Niet hun eerste grote hit, wel hun blijvende klassieker.
PIETS UITSPRAAK
Introductie [Bas]
Bij een ramp zijn de woorden
vaak eerder dan de sirenes.
“Onvoorstelbaar leed,
beelden die niemand onberoerd laten,
onze gedachten bij de betrokkenen.”
Oprechte woorden,
maar zo vaak gesproken
dat zelfs verdriet
een standaardzin kan krijgen.
Dan komt de dichter.
Niet om te vertellen
hoeveel huizen er brandden,
hoeveel hectare zwart werd
of hoeveel mensen moesten vluchten.
Maar om te schrijven:
“Het vuur is uit,
de muur staat nog,
maar thuis
is nergens meer.”
Daar kan kunst iets
wat een nieuwsbericht niet kan.
Feiten vertellen wat verloren ging.
Poëzie probeert te vertellen
wat verlies betekent.
Soms met één regel
die langer blijft hangen
dan een heel persbericht.
En soms met een regel
waarvan je denkt:
diep…
óf iemand is zijn komma kwijt.
Deze zomer brandde het opnieuw
op verschillende plaatsen in Europa.
Het vuur dooft.
De rook verdwijnt.
Maar wat achterblijft
laat zich niet wegblussen.
In Piets Uitspraak
zoekt Piet vanavond naar woorden
voor wat het vuur achterlaat.
Titel
Tegenslagen met poëzie verwerken
Uitspraak [Piet]
De lucht vertoont blauwe gaten en het vee legt zich neer.
Kijk en kom tot rust, keer op keer.
Zo hoort u de poëzie of dichtkunst in twee zinnen. Er bestaan Poëzie-festivals, en daar komen best mensen op af en worden sommige dichters met hun voordrachten daar vaak voor even beroemd. Maar dan word u als aanwezige toeschouwer platgeslagen met talloze woorden. Die woorden staan dan vaak wel op een ongewonere manier in de zinnen. Het zijn vaak geen zinnen, maar gedachten over gebeurtenissen en ervaringen van de maker.
Hij of zij kan wat er voorgedragen wordt dan echt meegemaakt hebben of verzonnen hebben. Of het kwam bij de gedichtenmaker via een nachtmerrie naar binnen. Sommige gedichtenmakers, ook wel poëten genoemd, mogen dan van een uitgever een boekje uitbrengen. Vaak is dat boekje vrij leeg en ook wel vrij dun. Ieder gedicht staat duidelijk te zijn op een eigen bladzijde in dat boekje. Wie koopt nou die Poëziebundels? Nou, heel weinig mensen, want de oplage is vaak heel klein. Misschien dat de maker er wat meer verkoopt als een gedicht bekend wordt of als er een goede recensie over is verschenen in een krant of tijdschrift.
Na deze inleiding beperk ik me tot wat schrijfsels van dichters die over Vuur en Brand gaan. Nogal actueel deze zomer. In de klassieke Griekse filosofie gold vuur als een van de vier elementen waarmee men de wereld probeerde te verklaren. Vuur heeft een verwoestende werking en gaat samen met angst en dood. Maar vuur kan ook een begin zijn van opschoning of dus een nieuwe start. Er zijn mensen die hun schrijfsels soms zelf verbranden in een ton achter op het erf. Omdat ze die niet goed genoeg vonden of omdat het de brieven waren van een ex-geliefde. Dan komt na de liefde de haat. Na de schoonheid komt de lelijkheid van bv. de verschroeide aarde. Waar dan weer in de loop der tijd hopelijk weer wat nieuwer en moois gaat ontstaan.
Ter afsluiting slechts twee gedichten of gedachten.
Dan sla ik u niet plat met een stortvloed aan teksten.
Eerst een beroemde Engelse frase uit een van de bekendste popsongs over vuur: Fire van The Crazy World of Arthur Brown uit 1968. En dan een fragment uit ‘Opa’ van Bart Chabot, opgenomen in de bundel Ooievaarsblues uit 2024.
Fire van Arthur Brown :
“I am the god of hellfire
And I bring you Fire!
I’ll take you to burn,
I’ll see you burn”.
In deze tekst zie een oud religieus beeld, waar vuur wordt verbonden met hel en straffe gods.
“Opa’, fragment van Bart Chabot:
“Op vrijdag de dertiende werd ie gecremeerd
vanaf die dag ging ik sigaren roken
om zijn lucht vast te houden
Oma, ik ga een sigaar opsteken, een bolknak,
dan ruikt het huis naar opa.”
In dit tweede gedicht heeft vuur een positieve inbreng. Maar een waarschuwing als slot:
“Gooi uw peuk niet in de natuur,
want dat is tegenwoordig veel te duur.
Dat was Julia Sabaté met Diablo.
Julia is een Spaans-Nederlandse artieste die opgroeide tussen twee culturen en uiteindelijk het Spaans koos als de taal waarin ze haar gedachten het vrijst kon uitspreken.
Diablo betekent natuurlijk duivel, maar het nummer maakt daar geen simpel verhaal van over goed tegenover kwaad.
Het gaat juist over de dunne grens tussen wat iemand laat zien en wat er vanbinnen verborgen blijft.
Duisternis kan zitten op een plek waar je licht verwachtte, en andersom kan er ook in een donkere periode iets oplichten.
Dat dubbele hoor je in haar muziek: pop, elektronica en ritme trekken je naar voren, terwijl de tekst iets onrustigs houdt.
Diablo verscheen op 17 juli 2026 en is de vierde single op weg naar haar debuutalbum Egoísta, dat voor het najaar is aangekondigd.
Sabaté schreef en produceerde het nummer samen met Koen Hermans en Ruben Sieben.
Een jonge artiest dus, maar wel één met een duidelijke eigen wereld.
Geen rode hoorntjes en een hooivork, wel een lied over de kleine duivels die zich soms heel netjes weten te kleden.
Dat was Chaka Khan samen met Snoop Dogg in Boogie’s in My Soul. Die artiestenvermelding is belangrijk, want Snoop opent het nummer met een knipoog naar de beroemde Chaka Khan-kreet uit I Feel for You uit 1984.
Daarna neemt Chaka het over zoals alleen zij dat kan: krachtig, speels en met een stem die zelfs na meer dan vijftig jaar carrière nog dwars door de productie heen snijdt. De single verscheen op 19 juni 2026 en is de tweede voorbode van haar album Chakzilla, dat op 18 september uitkomt. Het wordt haar eerste volledige album sinds Hello Happiness uit 2019.
Chaka zegt zelf dat die nieuwe plaat draait om vreugde, vrijheid, zelfliefde en het terugvinden van je eigen kracht. Dat hoor je hier zonder ingewikkelde handleiding: de groove zit al in de titel en de boodschap is dat je je licht niet moet verstoppen.
Producer Greg Kurstin houdt de muziek strak en modern, terwijl Snoop Dogg voor de ontspannen tegenstem zorgt. Boogie’s in My Soul probeert het wiel niet opnieuw uit te vinden. Het zet er gewoon een discobal boven, en eerlijk gezegd rijdt dat ook prima.
Voor de Top 40 Classic gaan we naar 1984. Toen presenteerde Lex Harding de Nederlandse Top 40 voor Veronica op Hilversum 3. Rufus en Chaka Khan kwamen met Ain’t Nobody tot nummer 29. Het nummer zelf stamt uit 1983, werd geschreven door toetsenist Hawk Wolinski en bouwt op een onweerstaanbare synthesizerfiguur, met Chaka’s stem als pure funk erbovenop.
Doe nooit te veel water bij de wijn, want voor je het weet blijft alleen het water over, aldus de heer Sonneveld.
AFSLUITING
Muziek
Vanavond gingen we van vuur naar funk. Arthur Brown maakte van Fire psychedelisch theater, EPICA en Xandria brachten symfonische metal en Albion dook in een Welshe legende. Via Julia Sabaté eindigden we bij Chaka Khan en haar funk.
Columns
In de columns ging het over echt en nagemaakt. Over AI die stemmen en gezichten kan kopiëren, en over hoe mensen verlies en tegenslag juist met taal verwerken. Twee onderwerpen met dezelfde vraag: wie houdt uiteindelijk de regie?
Programma info
Dit was uitzending 580 van de Muziek Experts, gepresenteerd door Bas en Piet. Piet, bedankt dat je er vanavond weer bij was! Iedere dinsdag zijn we van 20.00 tot 21.00 uur te horen op BR6. Meer over het programma, eerdere uitzendingen, playlists, fragmenten en onze rubrieken vind je op www.demuziekexperts.nl.
Tip van de Redactie
Maar voor we volledig afsluiten, gaan we eerst over naar Piet met de Tip van de redactie.
Deze maand tippen wij The Hollies de band die na The Beatles de meeste hits de parades in zong .
I Can’t Let Go, over liefde die blijft trekken, werd geschreven door Chip Taylor bekend van Wild Thing van The Troggs en Al Gorgoni en bracht hun kenmerkende samenzang in 1966 tot nummer twee in Engeland.
SLOTZIN
Slotzin
AI neemt steeds meer werk van artiesten over. Wij zeggen ‘Laat muziek menselijk blijven’!
