de Muziek Experts · BR6 · RADIO PLAYLIST

DEAFSPEELLIJST

UITZENDING 583
De volledige uitzending in magazinevorm: alle platen, rubrieken, achtergrondinformatie en luisterlinks bij elkaar.
Uitzending 583
08-09-2026
12 platen
BR6
TME
Samenvatting uitzending 583
RADIO
PLAYLIST
#583
de Muziek Experts · RUBRIEK

EERSTE SPREEK

00:00
00:00
LuisterEerste spreek

Cultuur (kort)

In cultuur vraagt Piet waarom politieke besluitvorming achterblijft terwijl mensen zelf al stappen zetten naar een duurzamer leven.

Uitspraak (kort)

In Piets uitspraak gaat het over haaienvisserij en de onverwachte herkomst van ingrediënten in alledaagse producten.

Co-originele (kort)

In de Co-originele weigeren twee stemmen dezelfde positie te verlaten, ook wanneer blijven pijn doet.

Hitmix

We reizen van liefde die zich vastbijt via soul en stevige gitaren naar eenzaamheid, Nederlandse herinneringen en Britse pop uit de jaren zestig.

de Muziek ExpertsEERSTE SPREEKUITZENDING 583
de Muziek Experts · RUBRIEK

CULTUUR

00:00
00:00
LuisterColumn Cultuur

Introductie [Bas]

Je kunt een dak nog een winter laten lekken.
Dan ziet de rekening van dit jaar er gunstig uit, zolang je de schade aan het plafond niet meetelt.
Uitstel heeft zo zijn eigen boekhouding: de besparing staat vandaag op papier, de rekening valt later op de mat.

Bij een huis vinden we dat meestal geen verstandig onderhoud.
Bij de toekomst van een land wordt dat onderscheid een stuk lastiger.
Want hoe laat je vandaag zien wat een besluit over twintig jaar oplevert? Een rekening kun je aanwijzen.
Schade die je hebt voorkomen, blijft veel minder zichtbaar.

Daar zit een lastige vraag voor iedereen die keuzes moet maken met gezamenlijk geld.
Wat weegt zwaarder: een voordeel dat we meteen merken, of iets waarvan vooral onze kinderen later profiteren? En hoeveel geduld mogen bestuurders eigenlijk van hen vragen?

Die kinderen zitten vandaag nog niet allemaal aan de vergadertafel.
Hun toekomst ligt er wel.
Piet kijkt in cultuur naar de keuzes die we ondertussen maken.

Titel

Politiek laat de toekomst liggen.

Cultuur [Piet]

In de eerste week na de vakanties ging het politieke gezever weer los. Zowel in Den Haag als in de media. De begroting voor 2027 bleek meteen weer een flinke politieke visgraat. Oei.

Het minderheidskabinet van D66, VVD en CDA heeft in de Tweede Kamer geen meerderheid en moet dus steun zoeken bij oppositiepartijen.
Begin september lag er binnen de coalitie wel een akkoord, maar voldoende steun van buitenaf was nog niet verzekerd.

Enkele partijen blijven daarbij stevig in hun eigen standpunten hangen, alsof ze liever een graat in hun keel houden dan dat ze die politieke vis gewoon eens doorslikken.
Pro wil geplande bezuinigingen op de sociale zekerheid terugdraaien, partijen aan de rechterkant willen andere keuzes rond belastingen en BBB koppelde mogelijke steun aan veranderingen in de stikstofplannen.

Hoe nu verder?

O jee, daar komt Mona Keijzer weer aan uit Volendam.
Of moeten we inmiddels zeggen: uit het vorstendommetje Volendam?
Alleen, een nieuw partijtje heeft ze nog niet.
Keijzer presenteerde eind augustus Project2029, voorlopig een sociaal-conservatieve politieke beweging.
Ze onderzoekt of daar uiteindelijk een partij uit kan ontstaan en sprak alvast de ambitie uit om dertig Kamerzetels te halen en de eerste vrouwelijke premier van Nederland te worden.

Bescheiden is anders.

Moeten we ons daar als kiezers en bezorgde inwoners allemaal mee bezighouden?
Veel mensen doen dat nauwelijks.
Ze kunnen stemmen, reageren, protesteren of iets in de media roepen, maar aan de onderhandelingstafel zitten ze niet.

Toch gebeurt er buiten Den Haag gelukkig ook wat.

Neem vliegen.
Vliegschaamte bestaat inmiddels echt als begrip.
In 2023 zei 27 procent van de Nederlanders die ooit gevlogen hadden zich daar vanwege het klimaat schuldig over te voelen.
Dat betekent niet dat Nederland ineens massaal stopt met vliegen, maar een deel van de mensen zegt wel bereid te zijn minder vaak het vliegtuig te nemen.

Ook bij eten verandert er iets.
Nederlanders eten volgens het RIVM meer plantaardige producten en minder rood en bewerkt vlees dan voorheen.
Dat alleen aan vleesschaamte toeschrijven zou te makkelijk zijn. Gezondheid, dierenwelzijn, klimaat en de portemonnee spelen allemaal mee.

Met autorijden moeten we onszelf trouwens niet rijk rekenen.
Nederlandse personenauto’s legden in 2024 juist meer kilometers af dan een jaar eerder.
In 2025 daalde de CO₂-uitstoot van personenauto’s wel, terwijl het aantal gereden kilometers nog iets steeg. Schonere auto’s helpen dus ook.

Korter douchen, zuiniger omgaan met energie, vaker fietsen, minder voedsel verspillen en bewuster eten zijn allemaal dingen die mensen zelf kunnen doen.
Misschien kleiner wonen als dat kan.
Minder spullen.
Minder verspilling.
Alle beetjes helpen, maar burgers kunnen het niet alleen.

Nu nog wat meer visie van de mensen die via de politieke wegen de besluittouwtjes in handen hebben.
Ga eens beter samenwerken in plaats van elkaar vooral te vertellen waarom iets níét kan.

En dan hoor je alweer: wat stelt zo’n klein Nederland nou helemaal voor als andere landen niets doen?

Maar ook dat klopt niet helemaal.
Vrijwel alle landen hebben via internationale klimaatafspraken plannen ingediend, al gaat de gezamenlijke vooruitgang nog altijd te langzaam.
Juist daarom zijn afspraken via de Verenigde Naties belangrijk.

Een mooie taak dus.
Ik wil wel adviseur worden hoor.
Doe meer en zeg het voort, in alle richtingen, van Oost tot West en van Zuid naar Noord!

de Muziek ExpertsCULTUURUITZENDING 583
de Muziek Experts · RUBRIEK

GETEKEND LOESJE

00:00
00:00
LuisterGetekend Loesje

Datum

08/09/2026

Tekst

Samenleven past niet in een eenpersoonsverpakking.

de Muziek ExpertsGETEKEND LOESJEUITZENDING 583
de Muziek Experts · RUBRIEK

PIETS UITSPRAAK

00:00
00:00
LuisterPiets uitspraak

Introductie [Bas]

Op een verpakking kan een heel landschap passen.
Een groene weide, een blauwe zee, een boerderij met een hek ervoor.
Je hebt het product nog niet aangeraakt en het verhaal over de herkomst ligt al klaar.
Draai de verpakking om en je belandt in een andere wereld: kleine letters, onbekende namen en een klantenservicenummer.

Dat verschil is interessant.
De voorkant probeert je iets te laten voelen.
De achterkant moet je iets laten begrijpen.
Alleen hebben we tijdens het boodschappen doen niet altijd tijd om bij ieder woord stil te staan.
Je kwam tenslotte voor tandpasta, niet voor een middag bronnenonderzoek.

Maar stel dat je wel doorvraagt.
Waar komt dit vandaan? Waarom zit het erin? En wie kan dat precies uitleggen? Zulke eenvoudige vragen kunnen een ingewikkelde reis in gang zetten.

Als klant wil je kunnen kiezen zonder zelf de hele productieketen te hoeven onderzoeken.
Hoeveel van dat werk mogen fabrikanten eigenlijk bij ons neerleggen? Daar raakt Piets uitspraak vandaag aan.

Titel

De vis wordt duur en sterft uit

Uitspraak [Piet]

De Keuringsdienst van Waarde, het consumentenprogramma op de Nederlandse televisie, verdient wat mij betreft nu wel eens de Gouden Televizier-Ring.

Het programma bestaat sinds 2003 en heeft inmiddels meer dan vijfhonderd afleveringen gemaakt over ons voedsel, onze dranken en andere consumentenproducten.
Heel nuttig om te weten wat er in producten zit, hoe ze worden gemaakt en waar ingrediënten vandaan komen.

Helaas is niet alles te onthouden, maar het is ondertussen wel een televisiearchief om U tegen te zeggen.

De aflevering van 28 augustus dit jaar over aambeienzalf en haaienleverolie liet weer eens zien hoe noodzakelijk het is om overbevissing en de herkomst van ingrediënten aan de kaak te stellen.
Onderzoek laat zien dat de handel in leverolie voor bepaalde diepzeehaaien een ernstige bedreiging vormt.
Van de soorten die doelgericht voor deze handel worden gevangen, is ongeveer de helft bedreigd.

Je hoopt dat bedrijven en bestuurders zulke zaken aanpakken met betere controle en waar nodig regels, verboden en handhaving.
Vooral illegale, ongemelde en ongereglementeerde visserij kan profiteren van zwakke controle.
Daarbij moet wel gezegd worden dat niet alle haaienvisserij illegaal is.
Er bestaan ook gereguleerde visserijen.

De toestand van veel haaien en roggen is ondertussen zorgwekkend.
Meer dan een derde van de soorten loopt volgens IUCN-beoordelingen risico op uitsterven.
Overbevissing is daarbij de belangrijkste bedreiging.

We weten in deze tijd vol media veel en velen onder ons lijken soms murw geslagen.
Schokkend nieuws wordt al snel alleen nog maar voor kennisgeving aangenomen.

Zo zag ik bij de Keuringsdienst iets waar ik nog nooit van had gehoord: de handel in haaien voor hun leverolie.

Onderzoekers schatten dat in 2019 wereldwijd ongeveer tachtig miljoen haaien door de visserij stierven.
Wanneer slecht geregistreerde vangsten worden meegerekend, kan dat oplopen tot ongeveer 101 miljoen.

Zooo veel dat je oren ervan gaan klapperen.
Waarom dan?

Nou, niet al die haaien worden vanwege hun leverolie gevangen.
Haaien worden gebruikt voor verschillende producten en belanden ook als bijvangst in netten.
Maar bepaalde diepzeehaaien hebben grote, olierijke levers die squaleen bevatten.
Die stof wordt onder andere in cosmetica gebruikt.

Squaleen en het daarvan gemaakte squalaan kunnen overigens ook uit plantaardige bronnen komen.
Maar aan de naam van het ingrediënt op een cosmeticaproduct kun je als consument niet zien welke bron is gebruikt.

En dan komt het opmerkelijkste: haaienlevertraan zit zelfs in een Nederlands geneesmiddel tegen aambeien.
Sperti Preparation H bevat per gram zalf 30 milligram haaienlevertraan.

In de uitzending vertelde de Australische visser Brenden McKewen dat Deania calcea, de diepzeehaai waarop hij vist, op ongeveer zevenhonderd tot duizend meter diepte leeft.

Een ander voorbeeld komt uit Liberia. Daar werd in 2017 het schip Labiko 2 aangehouden.
Het mocht met lijnen vissen, maar werd aangetroffen met niet toegestane kieuwnetten. Volgens Sea Shepherd bevond zich aan boord ook een installatie voor het maken van haaienleverolie.
Op basis van eerdere reizen schatte de organisatie dat het schip bij dat visserijtempo meer dan een half miljoen haaien per jaar kon doden.

Maar als je dit nu als consument weet, wat gebeurt er dan daarna?
Naar mijn gevoel nog te weinig.

Gelukkig bestaan er organisaties als als Greenpeace en Sea Shepherd die deze praktijken aan de orde stellen.
Tegelijk blijven wetenschappelijk onderzoek, overheidscontrole en goede handhaving noodzakelijk.
Want ingrijpen heeft wel degelijk zin.
Vangstbeperkingen, minder bijvangst, bescherming van leefgebieden en betere handelsregels kunnen haaienpopulaties helpen herstellen.

Het voelt soms alsof het al vijf over twaalf is voor onze planeet.

Helaas, pindakaas.
Misschien is die pindakaas wel een goede vervanger voor dat squaleen.

de Muziek ExpertsPIETS UITSPRAAKUITZENDING 583
de Muziek Experts · RUBRIEK

AFSLUITING

00:00
00:00
LuisterAfsluiting programma

Muziek

Van septemberherinneringen en liefde op afstand tot een ballad in twee stemmen: we hoorden soul, stevige gitaren, eenzaamheid en Nederlandse terugblikken op vroeger.

Columns

In cultuur vroeg Piet om een politiek die vooruitkijkt en samenwerkt.
In Piets uitspraak volgden we de sporen van haaienleverolie en de vraag wat we doen met kennis over de gevolgen van onze aankopen.

Programma info

Wij zijn uw Muziek Experts, en dit was uitzending 583, en wij zijn zoals elke week te beluisteren op de dinsdagavond om acht uur, en mocht je tijd over hebben of dinsdag geen tijd hebben? Luister dan gerust ook op de zaterdagochtend om elf uur.
Maar ook op onze website demuziekexperts.nl is alles nog eens rustig na te lezen en luisteren van playlists, muziekverhalen en columns tot alle audio fragmenten.

Tip-aankondiging

Maar we sluiten het programma niet af voor we naar Piet gaan met de Tip van de Redactie!

de Muziek ExpertsAFSLUITINGUITZENDING 583
de Muziek Experts · RUBRIEK

SLOTZIN

Slotzin

Wat we morgen willen bewaren, vraagt vandaag om meer dan goede bedoelingen.

de Muziek ExpertsSLOTZINUITZENDING 583

Download de tekst als PDF

Albumcover
NU LIVE
Laden…
BR6 – live stream
NET GEDRAAID
  1. --:--Nog geen vorige plaat
  2. --:--Nog geen vorige plaat
00:00