Vanavond duiken we in een band die nooit netjes in één vakje is blijven staan: Simple Minds uit Glasgow. Wat ooit begon vanuit punkwortels en post-punk nieuwsgierigheid, groeide uit tot een oeuvre waarin art-rock, new wave, synth-pop, ambient sferen, instrumentale stadsmuziek, politieke lading, folkachtige melancholie en stadiongrote refreinen allemaal naast elkaar kunnen bestaan zonder dat het ooit zijn eigen gezicht verliest.

Dat is ook precies hoe Jim Kerr de reis van de band later zelf samenvatte: als een tocht langs avant-garde, art-rock, pop, ambient, instrumentals, politiek, folk en het grote podium. In deze special hoor je dus geen rechte lijn, maar een landschap: van koele machines en glanzende synths naar grote drums, weidse gitaren, bezielde zang en songs die even goed in een club, kathedraal of arena kunnen wonen. Kortom: Simple Minds is geen stijl, Simple Minds is een route. En vanavond rijden we die route helemaal uit

Dat was Simple Minds met Don’t You Forget About Me. Zo’n nummer waarbij je bijna automatisch The Breakfast Club voor je ziet, en dat is ook logisch, want het werd speciaal voor die film geschreven door Keith Forsey en Steve Schiff. Het mooie verhaal erachter is dat Simple Minds het eerst helemaal niet zo zag zitten. Bryan Ferry en Billy Idol hadden al bedankt, de band zelf was ook terughoudend, en juist dat bijna-gemiste kansje werd uiteindelijk hun grote Amerikaanse doorbraak.

In mei 1985 stond het nummer op één in de Amerikaanse Billboard-hitlijst en ineens was Simple Minds niet meer alleen een grote Europese band, maar echt een wereldnaam. En eerlijk is eerlijk: die mix van melancholie, vaart en meezingrefrein werkt nog steeds alsof de jaren tachtig gisteren waren.

Dat was Belfast Child, een van de meest aangrijpende nummers die Simple Minds ooit heeft gemaakt. Het verscheen in 1989 op Street Fighting Years en kreeg zijn emotionele lading na de aanslag in Enniskillen in 1987, waarbij Jim Kerr diep geraakt werd door het nieuws uit Noord-Ierland.

Muzikaal leunt het nummer op het traditionele Ierse lied She Moved Through The Fair, en daardoor klinkt het niet als een gewone popsingle maar bijna als een klaagzang, een gebed, een open wond met hoop erin verborgen. Misschien is dat precies waarom het zo hard binnenkomt. Het werd niet alleen artistiek een van hun grootste statements, maar ook commercieel een enorme klapper: in het Verenigd Koninkrijk werd het een nummer 1-hit, en in Nederland stond het eveneens bovenaan. Een groot nummer met een grote boodschap.

Dat was Promised You A Miracle, afkomstig van New Gold Dream uit 1982, het album waarmee Simple Minds echt van gerespecteerde cultband naar grote naam begon door te schuiven. Op de officiële albumgeschiedenis noemt de band die plaat zelf een kantelpunt, en dat hoor je in dit nummer meteen terug: het is nog elegant, nog licht art-pop, maar ook al onweerstaanbaar catchy.

In het Verenigd Koninkrijk werd dit hun eerste top 20-hit, en in Nederland bereikte het nummer eveneens de hitlijsten.

Mooi detail voor de liefhebber: deze opname werd gemaakt met drummer Kenny Hyslop, die maar kort rond deze periode bij de band betrokken was. Dit is dus zo’n sleuteltrack waarop alles samenvalt: de verfijning van de vroege Simple Minds, het dansende ritme van de nieuwe tijd, en de eerste echte geur van grote doorbraak. Kortom: titel klopt, belofte ingelost.

Dat was Simple Minds met Sanctify Yourself, een track van Once Upon a Time, het album uit 1985 waarmee de band definitief op het grote wereldpodium belandde. Die plaat leverde vier grote singles op, en Sanctify Yourself haalde in het Verenigd Koninkrijk de top 10.

Wat dit nummer zo sterk maakt, is dat het tegelijk groots en onrustig klinkt: arena-pop, jazeker, maar wel met die typische Simple Minds-spanning. Alles beweegt, alles dringt aan, alsof het nummer voortdurend naar een hogere versnelling zoekt.

Ook visueel zat het destijds raak: in de officiële video werd de band in volle kleur en vaart neergezet, helemaal passend bij dat zelfbewuste midden-jaren-tachtig-geluid. Dit is dus niet zomaar een hit, maar ook een perfecte momentopname van de fase waarin Simple Minds kunstzinnigheid en massabereik moeiteloos liet samenvallen.

Dat was Moscow Underground, en daarmee springen we ineens van de klassieke jaren tachtig naar 2009. Het nummer opent Graffiti Soul, het vijftiende studioalbum van de band, en dat is meteen veelzeggend: Simple Minds koos hier niet voor een makkelijke meezinger als opener, maar voor iets donkerders, filmischers en geheimzinnigers.

Op de officiële songarchieven wordt gesproken over een subtiele treinriff, Oost-Europese strijkers en bijna een spionagefilm-sfeer, en recensenten van toen zagen het als een duidelijke statement of intent.

Geen nostalgische terugblik dus, maar een band die nog steeds sfeer kon bouwen en spanning kon oproepen zonder op oude hits te leunen. Dat vind ik misschien nog wel het sterkst aan deze track: hij vraagt iets meer aandacht, maar als je hem die geeft, blijft hij ook echt hangen. Een latere parel, zonder twijfel.

Dat was Alive And Kicking, misschien wel de warmste vuist-in-de-lucht-plaat van Simple Minds. Het nummer komt van Once Upon a Time, het album dat in 1985 naar de eerste plek van de Britse albumlijst ging, en de single zelf schopte het tot nummer 7 in het Verenigd Koninkrijk en nummer 3 in de Verenigde Staten.

Jim Kerr vertelde later dat de inspiratie voor de tekst kwam tijdens een zomers verblijf in New York, op een moment waarop de band voelde dat alles openlag en er echt iets in de lucht hing. Dat hoor je ook: dit is geen sombere new wave meer, dit is pure hoop op groot formaat.

En dan heb je natuurlijk nog dat slot met die beroemde zanglijn die iedereen kan meedoen. Geen ingewikkelde poëzie, gewoon zo’n refrein dat meteen mensen verzamelt. En op de radio is dat goud, toch.

Dat was Someone Somewhere In Summertime, de openingstrack van New Gold Dream, en je kunt je eerlijk gezegd nauwelijks een mooiere binnenkomer voorstellen. Deze song begon ooit met de werktitel Summer Song, en dat voel je nog steeds: alles eraan gloeit, zweeft en lijkt in zacht licht te baden.

New Gold Dream geldt binnen de Simple Minds-catalogus als de grote doorbraakplaat en als een album waar de band zelf nog altijd met bijzondere liefde op terugkijkt. De Guardian noemde dit nummer ooit een “wals door mythische augustusnevel”, en dat is eigenlijk enger raak dan je lief is.
Het was niet hun grootste chartkraker, maar wel precies zo’n lied waardoor je snapt waarom mensen Simple Minds in deze periode bijna magisch vonden. Minder spierballen, meer sfeer. En juist daardoor blijft het zo erg hangen.

Dat was Theme For Great Cities, en ja hoor, een instrumentaal nummer dat zó veel karakter heeft dat woorden hier bijna in de weg lopen.

In de officiële archieven van de band lees je dat het in 1981 begon als een van drie demo’s die Mick MacNeil aan Jim Kerr doorgaf, en omdat er maar geen tekst op wilde landen, stond het intern een tijd bekend als The Third Track.

Gelukkig bleef het instrumentaal, want juist daardoor kreeg het iets futuristisch en open. Later werd het volgens diezelfde archieven en volgens de Guardian een track die opvallend veel invloed had op latere dance- en Balearic-remixen. Best spectaculair voor iets dat ooit gewoon als hardnekkige demo rondzwierf.

Dit is de avontuurlijke, vroege Simple Minds: minder stadion, meer nachtelijke snelweg, neon in de verte, en een motor die maar blijft draaien.

Dat was Waterfront, en achter die grote, directe rocksound zit eigenlijk een heel lokaal en menselijk verhaal. Het nummer verscheen op Sparkle in the Rain uit 1984, het album dat voor Simple Minds de grote commerciële doorbraak betekende en meteen naar nummer 1 ging in het Verenigd Koninkrijk.

Jim Kerr vertelde dat Waterfront ontstond in een periode waarin Glasgow in verval was geraakt: scheepswerven verdwenen, de stad voelde als een spookstad, en toch zag hij tijdens een avondwandeling langs de rivier ineens weer leven terugkeren. Daar begon de tekst te stromen.

En Charlie Burchill vertelde dan weer hoe die beroemde baslijn ontstond via een Dynacord-versterker en eigenlijk neerkomt op één herhaalde noot.

Moraal van het verhaal: soms heb je geen duizend noten nodig, maar gewoon één goeie. En deze is raak, elke keer opnieuw.

Dat was Book Of Brilliant Things, en dat is zo’n nummer dat je misschien niet als eerste noemt als het over hits gaat, maar wel meteen voelt als je het hoort. Het staat op Sparkle in the Rain, maar de achtergrond maakt het nog veel mooier: Jim Kerr zei later dat dit een van de Simple Minds-songs is waarmee hij zich het sterkst verbonden voelt.

De inspiratie kwam onder meer van zijn vader, die zichzelf ontwikkelde door veel te lezen, en daardoor zit er in deze song veel meer dan alleen mooie melodie. Het gaat ook over kennis, verbeelding en de vrijheid om zelf te denken.

Misschien is dat precies waarom het nummer zo’n lange adem heeft, want het staat nog altijd in hun liveverhaal; ook op het in Amsterdam opgenomen Live in The City of Diamonds is het weer present. Niet schreeuwerig, wel van blijvende klasse.

Zo liep deze discografische reis van Simple Minds in een mooie boog door de tijd: van het instrumentale stadsbeeld van “Theme for Great Cities” naar de doorbraak van “Promised You a Miracle,” “Glittering Prize” en “Someone Somewhere (In Summertime)”; van de Clyde-puls van “Waterfront” en het gespierde “Speed Your Love to Me” naar het wereldwijde kantelpunt “Don’t You (Forget About Me)”. Daarna kwamen de grote arena-jaren met “Alive and Kicking,” “Book of Brilliant Things,” “Sanctify Yourself,” “All the Things She Said” en “Ghostdancing,” gevolgd door de politieke zwaarte van “Belfast Child,” het opklarende “See the Lights,” en tenslotte de late herstart met “Moscow Underground.” Dat is precies waarom Simple Minds zo goed werkt in “De discografie van…”: niet alleen om de hits, maar om het hele verhaal eromheen. Dit was een spin-off in de geest van De Muziek Experts: bekend waar het moet, nieuwsgierig waar het leuk wordt, en altijd net even verder dan de eerste meezinger.

Volgende week zijn we weer bij je terug met een reguliere uitzending van de Muziek Experts, nog even zonder Piet, maar hij komt binnenkort terug, al is het maar telefonisch! Maar wel nog altijd om acht uur op de dinsdagavond en elf uur op zaterdagochtend!

Voor meer informatie, teksten en fragmenten rondom dit programma of de Muziek Experts, bekijk je de volledig vernieuwde website, demuziekexperts.nl.

Ik dank je voor het luisteren, en wat de Discografie van.. betreft, zie ik je eind volgende maand weer terug, met dan weer zo’n fantastische artiest of band! Tot dan of tot volgende week!